امضای توافق دفاع مشترک قطر و ترکیه / ناتو دو نفره

قطر و ترکیه توافق دفاع مشترک امضا کردند. به گزارش عصرایران، این توافق در جریان دیدار روز جمعه (دیروز) رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، در استانبول به امضای دو طرف رسید. دیدار رهبران دو کشور در دفتر ریاست جمهوری در کاخ تاریخی دلما باغچه در استانبول برگزار شد. جزئیات این توافقنامه منتشر نشده اما بیانیه ریاست جمهوری ترکیه نشان می دهد درباره الزام دو کشور به دفاع از یکدیگر است. توافق دفاع مشترک، گام تازه‌ای در گسترش همکاری‌های امنیتی و نظامی دو کشور محسوب می‌شود. قبل از این هم سه کشور ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان، توافق دفاع مشترک امضا کرده بودند. منطقه همچنان درگیری حملات پراکنده آمریکا علیه ایران و حملات ایران پایگاه های آمریکا در کشورهای منطقه است. با وجود آتش بس میان ایران و آمریکا اما حملات پراکنده میان دو طرف ادامه دارد. در چارچوب درگیری های ایران و آمریکا، ایران بارها به سمت پایگاه آمریکا در قطر، حملات پهپادی و موشکی داشت. ایران همچنین در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات نفت و گاز و انرژی خود، به مراکز نفت و گاز و انرژی قطر نیز حملاتی را انجام داد. شرکت های آمریکایی در طرح های انرژی قطر، حضور گسترده ای دارند. ترکیه و قطر روابط نزدیک سیاسی – نظامی و امنیتی دارند. هم اکنون ارتش ترکیه در خاک قطر، یک پایگاه نظامی دارد. این تنها حضور نظامی ترکیه در خلیج فارس است. قطر و ترکیه همکاری نظامی گسترده ای دارند. بیانیه ریاست جمهوی ترکیه بر اساس بیانیه ریاست‌جمهوری ترکیه، اردوغان با اشاره به اهمیت این توافقنامه اظهار کرد که امضای توافق دفاعی مشترک میان دو کشور، بُعد تازه‌ای به روابط و مناسبات نزدیک ترکیه و قطر اضافه خواهد کرد. با این حال، دفتر ریاست‌جمهوری ترکیه تاکنون جزئیات متن توافقنامه، تعهدات نظامی طرفین، نحوه اجرای آن و دامنه همکاری‌های پیش‌بینی‌شده را منتشر نکرده است. در بیانیه مشترکی که پس از مذاکرات رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، منتشر شد، آمده است که دو کشور روز جمعه یک توافقنامه دفاعی مشترک با هدف تقویت دفاع جمعی و تحکیم امنیت منطقه‌ای امضا کردند. آنها متعهد شدند که در برابر هرگونه حمله مسلحانه خارجی که یکی از طرفین یا هر دو طرف را هدف قرار دهد، موضع واحدی اتخاذ کنند. این بیانیه اضافه می کند: دو طرف توافق کردند که در مورد تهدیدات امنیتی خود و همچنین مسائل امنیتی منطقه‌ای و جهانی و سیاست‌های دفاعی مشورت کنند. آنها همچنین توافق کردند که از طریق رزمایش‌های نظامی مشترک، همکاری در صنایع دفاعی و تبادل آموزش پرسنل، همکاری را گسترش دهند. در بیانیه مشترکی که پس از دوازدهمین نشست کمیته عالی استراتژیک قطر و ترکیه منتشر شد، دو کشور اعلام کردند که این توافقنامه (دفاع مشترک) نشان دهنده تعهد آنها به حفظ حاکمیت و تمامیت ارضی و دیدگاه مشترک آنها برای یک نظم منطقه‌ای امن‌تر و باثبات‌تر است. ریاست جمهوری ترکیه در بیانیه‌ای در ایکس اضافه کرد: «رئیس جمهوری اردوغان تأکید کرد که ما به همکاری با یکدیگر برای جلوگیری از تکرار جنگ در منطقه خلیج {خلیج فارس} و پایه گذاری گفتگو و صلح ادامه خواهیم داد.» در این بیانیه مشترک آمده است که دو کشور همچنین آمادگی خود را برای ادامه همکاری در بخش انرژی، به ویژه در تجارت گاز طبیعی مایع (LNG)، بر اساس روابط دیرینه خود ابراز کردند. ریاست جمهوری ترکیه به نقل از اردوغان اعلام کرد که ترکیه و قطر در تلاش برای توسعه و تنوع بخشیدن به مشارکت انرژی خود هستند و همکاری آنها در بخش دفاعی همچنان رو به افزایش خواهد بود. تأکید اردوغان بر جلوگیری از بازگشت جنگ به خلیج فارس به گزارش رویترز، اردوغان در جریان این دیدار بر ادامه همکاری ترکیه و قطر برای جلوگیری از بازگشت جنگ به منطقه خلیج فارس تأکید کرد. رئیس‌جمهور ترکیه همچنین بر ضرورت ایجاد زمینه برای گفت‌وگو و دستیابی به صلح در منطقه تأکید کرد. اردوغان با اشاره به روابط اقتصادی دو کشور نیز اعلام کرد که آنکارا و دوحه در حال تلاش برای توسعه و متنوع‌سازی همکاری‌های خود در حوزه انرژی هستند و همکاری‌های صنایع دفاعی دو کشور نیز در آینده گسترش خواهد یافت. آرشیوی – ورود نظامیان ترکیه در فرودگاه دوحه قطر این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که تحولات امنیتی خاورمیانه و افزایش تنش‌های نظامی در منطقه، همکاری‌های دفاعی کشورهای خلیج فارس و شرکای منطقه‌ای آنها را به یکی از موضوعات مهم سیاست خارجی تبدیل کرده است. توافقنامه دفاع مشترک مکه چند ماه قبل از این، ۳ کشور ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان یک توافقنامه دفاعی مشترک در مکه امضا کردند. هر سه کشور ، اسلامی و از متحدان آمریکا هستند. هفته گذشته، پارلمان ترکیه «توافقنامه دفاع مشترک مکه» شناخته می‌شود، تصویب کرد و راه را برای آنکارا جهت ارسال پشتیبانی نظامی به عربستان سعودی، که در تلاش برای دفع حملات گروه حوثی تحت حمایت ایران در یمن است، هموار کرد. طبق توافق‌نامه‌ای که در ماه اوت توسط سه قدرت منطقه‌ای امضا شد، حمله به یک طرف، حمله به همه طرف‌ها تلقی می‌شود. توافقنامه همکاری نظامی بدر امضای توافقنامه جدید دوجانبه میان قطر و ترکیه در شرایطی صورت می‌گیرد که دو کشور پیش از این نیز در چارچوب یک توافق چندجانبه با پاکستان و اندونزی همکاری دفاعی خود را گسترش داده بودند. ۴ کشور اسلامی ترکیه، قطر، پاکستان و اندونزی ۲۹ مهر ۱۴۰۵ تفاهمنامه‌ همکاری نظامی با عنوان "بدر" در دوحه امضا کردند. این تفاهمنامه با هدف توسعه همکاری‌های دفاعی و تقویت ظرفیت‌های نظامی کشورهای امضاکننده تنظیم شده است. گسترش همکاری‌های دفاعی ترکیه و قطر همکاری‌های نظامی ترکیه و قطر سابقه طولانی‌تری دارد. دو کشور در سال‌های گذشته توافق‌های مختلفی در زمینه همکاری نظامی، آموزش نیروها و توسعه صنایع دفاعی امضا کرده‌اند. ترکیه همچنین دارای پایگاه نظامی در قطر است که حضور نظامی آنکارا در این کشور را به یکی از ابعاد مهم روابط راهبردی دو طرف تبدیل کرده است.