۱۰۱ سال زندگی و معماری؛ داستان گوتفرید بوم، معمار متفاوت آلمانی (+عکس)

عصر ایران- گوتفرید بوم معمار برجسته آلمانی که بیش از یک قرن زندگی کرد، یکی از چهره های تاثیرگذار معماری قرن بیستم بود؛ معمارانی که بتن را نه فقط به عنوان یک مصالح ساختمانی، بلکه به عنوان ابزاری برای خلق فرم های قدرتمند و بیانگر به کار گرفتند. بوم در سال ۱۹۲۰ در خانواده ای از معماران در آلمان متولد شد. پدرش، دومینیکوس بوم، از معماران شناخته شده حوزه معماری کلیسا در آلمان بود و همین موضوع باعث شد معماری مذهبی از دوران کودکی بخش مهمی از زندگی گوتفرید باشد. او پس از تحصیل معماری در مونیخ، به مجسمه سازی نیز پرداخت. این تجربه بعدها تاثیر قابل توجهی بر نگاه او به معماری گذاشت. فرم های حجیم، سطوح بتنی و ساختارهای هندسی پیچیده در آثار بوم، بیش از آنکه صرفا پاسخی به نیازهای عملکردی باشند، بخشی از زبان بصری بنا محسوب می شدند. کلیسای مریم مقدس در نِوِیگِس یکی از شناخته شده ترین آثار بوم، Mariendom در شهر نِوِیگِس است. این کلیسا با توده عظیم و چندوجهی بتنی خود، ظاهری متفاوت از کلیساهای متعارف دارد و فرم بنا در بخش های مختلف مانند مجموعه ای از صفحات و حجم های شکسته در کنار یکدیگر قرار گرفته است. فضای داخلی نیز با ورود نور از شکاف ها و بازشوهای متعدد و استفاده از شیشه های رنگی، ارتباط متفاوتی میان نور و حجم سنگین بتن ایجاد می کند. روایتی درباره ساخت این پروژه وجود دارد که می گوید کاردینال یوزف فرینگز، که تقریبا نابینا بود، برای درک مدل پیشنهادی بوم در مسابقه طراحی، فرم آن را با دست لمس کرد. این روایت به یکی از داستان های مشهور مرتبط با شکل گیری کلیسا تبدیل شده است. کلیسای سنت متیو در دوسلدورف بوم در کلیسای سنت متیو در دوسلدورف نیز از بتن به عنوان عنصر اصلی شکل دهنده فضا استفاده کرد. سقف بتنی بزرگ و فرم های خشن و یکپارچه بنا، فضای داخلی را تحت تاثیر قرار داده اند. در این پروژه، رنگ نیز در کنار بتن نقش مهمی دارد. بخش هایی از رنگ قرمز در فضای داخلی دیده می شود که در روایت معماری کلیسا به خون مسیح و آتش روح القدس ارجاع داده شده است. میراث یک معمار گوتفرید بوم در سال ۲۰۲۱ و در ۱۰۱ سالگی درگذشت. او در طول فعالیت حرفه ای خود ساختمان های متعددی طراحی کرد و به دلیل استفاده جسورانه از بتن، فرم های مجسمه وار و توجه ویژه به رابطه نور و فضا، جایگاه مشخصی در معماری پس از جنگ آلمان به دست آورد. آثار بوم نمونه ای از معماری هستند که در آن مرز میان مجسمه سازی و ساختمان تا حد زیادی از میان می رود؛ بناهایی که حجم، نور، ماده و فضای داخلی را به عناصر اصلی تجربه معماری تبدیل می کنند. تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی