گائتانو پشه؛ معماری که اهل قاعده و قانون نبود / شاهکاری که در ژاپن خلق کرد (+تصاویر)

عصر ایران- گائتانو پِشِه، معمار و طراح ایتالیایی، زندگی و کار خود را بر پایه پیش بینی ناپذیری و تجربه بنا کرد. او در سال ۱۹۳۹ در لا اسپتزیا متولد شد و معماری را در ونیز آموخت. پشه در کشوری رشد کرد که میراث هنری و معماری عظیم آن می توانست به وزنه ای سنگین برای نسل جدید تبدیل شود، اما او به جای تکرار گذشته، مسیر تجربه و نوآوری را انتخاب کرد. معماری برای پشه تنها نقطه شروع بود و فعالیتش به طراحی، هنر، تئاتر و سینما نیز گسترش یافت. او باور داشت تکرار کردن خود به معنای ایستادن است و تضاد و حتی نقص می توانند بخشی از فرآیند خلاقیت باشند. پشه زمانی گفته بود: «اگر چیزی کشف کنید که برخلاف چیزی باشد که دیروز کشف کرده اید، اشکالی ندارد؛ این زندگی است.» برای او، آفرینش زمانی معنا داشت که هنرمند آزادی تغییر کردن را حفظ کند. معماری که به باغ تبدیل شد معماری پشه گاهی به شکلی شگفت انگیز از قواعد معمول فاصله می گرفت. ساختمان ارگانیک در اوساکا ژاپن یکی از شناخته شده ترین نمونه های این رویکرد است؛ بنایی که نمای شهری آن به یک باغ عمودی بزرگ تبدیل شده است. پنل های قرمز و نارنجی این ساختمان، بیش از ۸۰ گونه گیاهی را در محفظه های جداگانه در خود جای داده اند. به این ترتیب، پوشش گیاهی دیگر عنصری تزئینی در اطراف بنا نیست، بلکه به بخشی از چهره ساختمان و فضای شهری تبدیل شده است. خانه ای شبیه یک مجسمه پشه در ایتالیا نیز همین نگاه متفاوت را در پروژه پسترترو در منطقه پولیا دنبال کرد. این خانه تعطیلات با حجم های صورتی و آبی، بیشتر به مجموعه ای از مجسمه های بزرگ و نرم شباهت دارد که از دل چشم انداز بیرون آمده اند. پنجره های گرد بنا حالتی شبیه چشم پیدا کرده اند و پوشش گیاهی روی بخش هایی از ساختمان نیز تداعی کننده مو است. پشه حتی در مقیاس یک خانه نیز اجازه می داد معماری مانند یک اثر هنری رفتار کند؛ آزاد، غیرمتعارف و دور از الگوهای تکراری. گائتانو پشه در سال ۲۰۲۴ درگذشت و میراثی متفاوت از خود بر جای گذاشت. او نشان داد که یک معمار می تواند بارها تغییر کند و همچنان هویت خود را حفظ کند. پشه فرمولی مشخص برای پیروی نسل های بعد ارائه نکرد؛ در عوض، آزادی تجربه کردن، تغییر کردن و پذیرفتن نقص را به عنوان بخشی از خلاقیت به جا گذاشت. ترجمه و تنظیم: مازیار دانیالی