چه عواملی باعث دوام ازدواج مجدد در سنین بالا می‌شود؟

فرارو- افزایش طول عمر و رشد طلاق باعث شده است آمار ازدواج مجدد و رابطه عاطفی در سال‌های میانسالی و سالمندی بیشتر دیده شود؛ اما موفقیت این روابط به چه عواملی بستگی دارد؟ به گزارش فرارو به نقل از سایکولوژی تودی، ازدواج معمولاً با زوج‌های جوانی پیوند خورده است که پس از مدتی آشنایی و نامزدی رابطه خود را رسمی کنند. با این حال، در سال‌های اخیر توجه بیشتری به روابطی جلب شده است که پس از ۵۰ سالگی شکل می‌گیرند. افزایش طول عمر، از یک سو، و رشد طلاق در سنین بالاتر، از سوی دیگر، باعث شده افراد بیشتری پس از پایان یک رابطه قدیمی، فرصت دیگری برای عشق و همراهی پیدا کنند. اما آیا این روابط می‌توانند موفق باشند و چه عواملی به دوام آن‌ها کمک می‌کند؟ واقعیت درباره شروع دوباره رابطه بر اساس مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۵ توسط سوزان براون از دانشگاه بولینگ گرین و همکارانش انجام شد، نه‌ تنها طلاق در سنین بالاتر افزایش یافته، بلکه تعداد افراد بالای ۵۰ سال که پس از طلاق وارد رابطه‌ای تازه می‌شوند نیز بیشتر شده است. برآوردها نشان می‌دهد حدود ۳۷ درصد مردان و ۲۲ درصد زنان پس از طلاق در سال‌های پایانی زندگی، شریک عاطفی جدیدی پیدا می‌کنند. با این حال، شکل غالب این روابط زندگی مشترک بدون ازدواج رسمی است و ازدواج مجدد در اقلیت قرار دارد. بسیاری از افراد در این مرحله از زندگی ممکن است احساس کنند برای اثبات تعهد خود به تشریفات رسمی ازدواج نیازی ندارند. تجربه طلاق نیز می‌تواند بر تصمیم افراد اثر بگذارد. کسانی که از یک رابطه ناموفق آسیب دیده‌اند، ممکن است برای آغاز رابطه‌ای تازه محتاط‌تر باشند و مدت بیشتری درباره آینده خود فکر کنند. تفاوت‌هایی میان زنان و مردان نیز وجود دارد. مردانی که به دنبال شریک جدید هستند، معمولاً مدت بیشتری نسبت به زنان در ازدواج قبلی خود بوده‌اند. مردانی که بیش از یک بار ازدواج کرده‌اند نیز احتمال بیشتری دارد دوباره به دنبال همسر باشند. یکی از دلایل این موضوع، تفاوت جمعیتی میان زنان و مردان در سنین بالاتر است؛ زیرا امید به زندگی مردان پایین‌تر است و در نتیجه زنان مسن‌تر معمولاً گزینه‌های کمتری برای شریکی جدید دارند. از سوی دیگر، زنان مسن‌تر ممکن است تمایل کمتری به ازدواج مجدد داشته باشند؛ بخشی از این مسئله به انتظارات سنتی درباره تقسیم کارهای خانه و مراقبت از دیگران مربوط می‌شود. زنان ممکن است نگران باشند که در یک رابطه جدید بار بیشتری از مسئولیت‌های خانه و مراقبت از خانواده بر دوش آن‌ها قرار گیرد، در حالی که همزمان مردان پس از بازنشستگی درآمد کمتری خواهند داشت و خودشان به مراقبت بیشتری نیاز پیدا می‌کنند. مسئولیت مراقبت از والدین یا دیگر اعضای خانواده نیز می‌تواند بر تصمیم زنان و مردان اثر بگذارد. البته رابطه فرد با فرزندانش ممکن است بخشی از این مشکل را کاهش دهد؛ زیرا فرزندان می‌توانند در مواقع ضروری بخشی از مسئولیت مراقبت را بر عهده بگیرند. چه کسانی دوباره وارد رابطه می‌شوند؟ پژوهشگران با استفاده از داده‌های گسترده ۱۷۱ مرد و ۷۸ زن را که پس از پایان رابطه قبلی وارد رابطه‌ای تازه شده بودند بررسی کردند. در میان زنان، ۵۶ درصد تصمیم به ازدواج مجدد گرفته بودند، در حالی که این رقم در میان مردان ۴۰ درصد بود. محققان عوامل مختلفی مانند میزان تحصیلات، وضعیت اشتغال، مالکیت خانه، سلامت، روابط اجتماعی و سابقه ازدواج قبلی را در نظر گرفتند. این سابقه شامل مدت ازدواج، فاصله زمانی از جدایی، سن هنگام جدایی و اینکه جدایی نخستین تجربه فرد بوده یا پس از یک ازدواج قبلی رخ داده است، می‌شد. یکی از مهم‌ترین نتایج این بود که «سابقه زناشویی» تأثیر چشمگیری بر تصمیم افراد برای شروع رابطه جدید دارد. افرادی که طلاق گرفته بودند، بیشتر تمایل به رابطه جدید داشتند. همچنین افرادی که پیش‌تر تجربه ازدواج مجدد داشتند، احتمال بیشتری برای آغاز رابطه‌ای دیگر نشان می‌دادند. این یافته با نظریه‌های مربوط به مسیر زندگی انسان همخوان است: تجربه‌های مهم گذشته می‌توانند بر تصمیم‌ها و تغییرات بعدی زندگی اثر طولانی‌مدت داشته باشند. در مجموع، به نظر می‌رسد تصمیم برای پیدا کردن شریک جدید بیش از آنکه صرفاً نتیجه محاسبات اقتصادی باشد، تحت تأثیر نیازهای عاطفی و تمایل فرد به برقراری ارتباط انسانی قرار دارد. حتی عواملی مانند داشتن فرزند و نوه نیز در مورد زنان تأثیر تعیین‌کننده‌ای نشان ندادند؛ شاید به این دلیل که زنان مسن‌تر برای حمایت اجتماعی بیشتر به شبکه دوستان خود متکی هستند. عشق در سال‌های پایانی زندگی چه شکلی دارد؟ برای درک بهتر کیفیت این روابط، پژوهشی در سال ۲۰۲۲ به سرپرستی چایا کورن از دانشگاه حیفا انجام شد. این مطالعه برخلاف پژوهش براون، افراد بیوه را نیز دربرمی‌گرفت. پژوهشگران با ۳۸ زوج در سنین ۶۶ تا ۹۲ سال مصاحبه عمیق انجام دادند تا ویژگی‌های عشق در سال‌های پایانی زندگی را بررسی کنند. این زوج‌ها عشق را بیشتر به‌عنوان حالتی از «احساس خوب» توصیف می‌کردند؛ احساسی که می‌تواند آرام و دلپذیر، عمیق و شبیه محبت والدین، یا مبتنی بر نوعی اتحاد و صمیمیت باشد. در عین حال، عشق در این روابط همیشه ثابت و یکدست نبود. برخی افراد از عاشق بودن شدید صحبت می‌کردند، برخی از تجربه عشقی که گاهی شدت می‌گرفت و گاهی کاهش می‌یافت و برخی نیز می‌گفتند حتی پس از کمرنگ شدن عشق، همچنان نسبت به شریک زندگی خود احساس مراقبت و دلبستگی دارند. یکی از یافته‌های مهم این پژوهش، تأکید زوج‌ها بر انحصاری بودن رابطه بود. در این روابط، تعهد نقش مهمی در حفظ عشق و وفاداری داشت. برخلاف روابط جوان‌تر که شور و هیجان ممکن است برجسته‌تر باشد، در میان زوج‌های سالخورده، دلسوزی و همراهی بیشتر از شور عاشقانه ویژگی اصلی رابطه به نظر می‌رسید. از یک رابطه تازه چه انتظاری باید داشت؟ مجموع این یافته‌ها نشان می‌دهد افراد مسن‌تر لزوماً برای رفع نیازهای اقتصادی یا ملاحظات عملی وارد رابطه‌ای تازه نمی‌شوند. بسیاری از آن‌ها به دنبال فرصتی برای تجربه دوباره عشق، صمیمیت و همراهی با فردی هستند که او را شریک اصلی زندگی خود می‌دانند. در عین حال، رابطه جدید می‌تواند کاملاً متفاوت از ازدواج قبلی باشد. یکی از شرکت‌کنندگان در پژوهش دانشگاه حیفا توضیح داده عشق شریک جدیدش را متفاوت از عشق همسر قبلی خود تجربه می‌کند؛ نه به این دلیل که همسر سابقش او را دوست نداشته، بلکه به این دلیل که شیوه ابراز عشق او متفاوت بوده است. شریک جدید، به گفته او، فردی خوش‌بین بود و عشق خود را به شکل دیگری نشان می‌داد. با این حال، پژوهش‌ها هنوز به همه پرسش‌های عملی درباره شروع دوباره زندگی در سنین بالاتر پاسخ نداده‌اند. تکلیف خانه و دارایی‌ها چه می‌شود؟ فرزندان، فرزندان همسر، نوه‌ها و دیگر اعضای خانواده گسترده چگونه با این رابطه جدید کنار می‌آیند؟ این مسائل می‌توانند رابطه را پیچیده کنند و پاسخ آن‌ها برای هر خانواده متفاوت خواهد بود. در نهایت، اگرچه هنوز بخش‌هایی از این پدیده برای دانشمندان ناشناخته است، شواهد نشان می‌دهد آغاز یک رابطه عاطفی تازه در سال‌های پایانی زندگی کاملاً امکان‌پذیر است. این روابط شاید همیشه با شور و هیجان عشق جوانی همراه نباشند، اما می‌توانند بر پایه تعهد، صمیمیت، مراقبت و همراهی شکل بگیرند؛ ویژگی‌هایی که می‌توانند زندگی عاطفی را در هر سنی معنادار و رضایت‌بخش کنند.