ویدئوی الناز شاکردوست در تجلیل از فریدون جیرانی به نمایش درنیامد

اصغر نعیمی، کارگردان و مجری مراسم، در آغاز برنامه با اشاره به اهمیت سینما و فیلمسازی در زندگی حرفه‌ای جیرانی گفت که او پیش از آنکه برخی موضوعات در فضای عمومی به بحث‌های رایج تبدیل شوند، به سراغشان رفته است. به گفته نعیمی، توجه به زنان و مسائل آنان در جامعه از جمله موضوعاتی بود که جیرانی زودتر از بسیاری از همکارانش به آن پرداخت و دوربینش را به سوی زنان چرخاند. نعیمی همچنین شخصیت‌های زن در آثار جیرانی را از وجوه ماندگار سینمای او دانست و تلاش این فیلمساز برای نزدیک کردن مخاطب به سینمایی سالم و درست را از دلایل تأثیرگذاری‌اش بر سینمای ایران برشمرد. او با اشاره به نقش جیرانی در شناسایی و حمایت از استعداد‌های تازه گفت که تسلط او بر تاریخ سینمای ایران و جهان کم‌نظیر است؛ تسلطی که به اعتقاد نعیمی، در غیاب او از برنامه «هفت» نیز بیش از گذشته به چشم آمد. مجری مراسم با بیان اینکه نزدیک به یک سال برای برگزاری این بزرگداشت با جیرانی گفت‌و‌گو کرده است، توضیح داد که او به دلیل مسئولیتش در کانون کارگردانان تمایل چندانی به برگزاری مراسم نداشته و حتی تا شب پیش از برنامه نیز احتمال انصرافش وجود داشته است. همکاران قدیمی از جیرانی گفتند مهدی صباغ‌زاده، کارگردان، از جیرانی به‌عنوان کسی یاد کرد که مسیر ورود او به سینمای حرفه‌ای را هموار کرده است. او با اشاره به همکاری در فیلم‌های «سناتور»، «گمشده» و «تصویر آخر» گفت که در سال‌های همکاری با جیرانی، فیلمنامه‌نویسی را از او آموخته است. صباغ‌زاده همچنین با تأکید بر آگاهی گسترده جیرانی از تاریخ سینمای ایران و جهان، برای او آرزوی سلامتی کرد. حبیب اسماعیلی، تهیه‌کننده فیلم «قرمز» به همراه غلامرضا موسوی، معتقد بود این بزرگداشت باید سال‌ها پیش برگزار می‌شد. او با اشاره به اینکه جیرانی می‌توانست از نظر مالی در موقعیت بسیار متفاوتی قرار بگیرد، گفت پول هیچ‌گاه اولویت اصلی او نبوده و توجه به محتوا برایش اهمیت بیشتری داشته است. اسماعیلی از جیرانی به‌عنوان دانشنامه‌ای زنده از سینما یاد کرد که حتی درباره جزئیات مربوط به بازیگران سیاهی‌لشکر نیز اطلاعات دقیقی دارد. او در ادامه به نخستین فیلم بلند جیرانی، «صعود»، اشاره کرد و گفت این اثر فیلم خوبی بود، اما ممیزی و حذف بخش‌هایی از آن مانع رسیدن فیلم به نتیجه مطلوب شد. به گفته او، پس از آن شرایط برای ساخت «قرمز» فراهم شد؛ فیلمی که در شمار آثار ماندگار سینمای ایران قرار گرفت. بیژن امکانیان نیز با یادآوری آشنایی و همکاری دیرینه‌اش با جیرانی گفت که این دو از سال‌ها پیش در فضای سینما و مطبوعات با یکدیگر ارتباط داشته‌اند و جیرانی در مقاطع مختلف به او مشاوره داده است. امکانیان با اشاره به همکاری مشترکشان در روزنامه اطلاعات، عشق جیرانی به سینما را ویژگی جدایی‌ناپذیر شخصیت او دانست و ابراز امیدواری کرد که شرایط برای ساخت فیلمی تازه از سوی این کارگردان فراهم شود. او توجه جیرانی به جزئیات در فیلمسازی را نیز از ویژگی‌های برجسته کار او برشمرد. در بخش دیگری از مراسم، از همراهی خانواده جیرانی با او در سال‌های فعالیتش قدردانی شد. مارال جیرانی، دختر این فیلمساز که در حوزه طراحی صحنه فعالیت دارد، در برنامه حضور داشت و از همسر جیرانی، طوبی، نیز که در مراسم غایب بود، با تشویق حاضران یاد شد. احمد امینی، کارگردان و منتقد سینما، هم از سال‌های آغاز فعالیتش و تجربه دستیاری در فیلم «دبیرستان» گفت و خاطراتی از آن دوران را مرور کرد. پیام تصویری الناز شاکردوست پخش نشد یکی از حاشیه‌های مراسم، پخش نشدن پیام تصویری الناز شاکردوست بود. اصغر نعیمی در این‌باره توضیح داد که برای حضور یکی از بازیگران آثار جیرانی در برنامه پیگیری‌هایی انجام شده و در نهایت شاکردوست ویدئویی برای این مراسم فرستاده است، اما امکان نمایش آن فراهم نشده است. نعیمی ضمن عذرخواهی از این بازیگر، درباره علت جلوگیری از پخش ویدئو توضیح بیشتری نداد. این اتفاق در حالی رخ داد که به‌تازگی بهنام بهزادی نیز درباره موانع تبلیغاتی فیلم «من می‌ترسم» با تصویر الناز شاکردوست صحبت کرده بود. با این حال، در مراسم بزرگداشت جیرانی علت مشخصی برای پخش نشدن پیام تصویری این بازیگر اعلام نشد و ارتباط احتمالی این موضوع با محدودیت‌های حقوقی یا قضایی نیز تأیید نشده است. محسن امیریوسفی، فیلمساز، در ادامه با اشاره به جایگاه جیرانی در سینما و مطبوعات گفت امیدوار است روزی فرصتی برای شنیدن ناگفته‌های او درباره سینمای ایران فراهم شود. او معتقد بود درباره نگاه پیشرو جیرانی به سینما و به‌ویژه توجه او به مسائل زنان، کمتر از آنچه باید صحبت شده است. غلامرضا موسوی، تهیه‌کننده سینما، نیز به همکاری مطبوعاتی و سینمایی خود با جیرانی اشاره کرد و بخشی از روند شکل‌گیری فیلم «قرمز» را توضیح داد. به گفته موسوی، در دوره پس از دولت هاشمی رفسنجانی و با توجه به شرایط حاکم بر وزارت ارشاد، تصور نمی‌کردند امکان ساخت فیلمی با موضوعات موردنظرشان وجود داشته باشد. در آن مقطع، ساخت فیلم کودک را تنها راه عبور از محدودیت‌های موجود می‌دانستند، اما پس از پیروزی محمد خاتمی در انتخابات، جیرانی پیشنهاد کرد سراغ ساخت فیلم دیگری بروند و نگارش فیلمنامه «قرمز» آغاز شد. جیرانی از شکل‌گیری «قرمز» گفت فریدون جیرانی در بخش پایانی مراسم با تشکر از همکاران، موزه سینما و فیلمخانه ملی ایران، درباره سال‌های فعالیتش گفت: «من دیگر پیر شدم و خیلی چیز‌ها یادم نیست، ولی الان دیگر اصغر نعیمی که جوان است، دایره‌المعارف سینما است.» او در ادامه به شکل‌گیری ایده ساخت «قرمز» اشاره کرد و گفت پس از پیروزی اصلاحات تصمیم به ساخت این فیلم گرفت. جیرانی توضیح داد که تماشای فیلمی با صحنه‌هایی از خشونت، هرچند اکنون نام آن را به یاد نمی‌آورد، در شکل‌گیری تصمیمش برای پرداختن به خشونت در سینما مؤثر بوده است؛ ایده‌ای که در نهایت در فیلم «قرمز» شکل گرفت. در پایان برنامه، فاطمه محمدی، مدیرعامل موزه سینما، از حضور جیرانی قدردانی کرد و لوح یادبود این مجموعه را به کارگردان «قرمز» اهدا کرد. غلامرضا موسوی، بیژن امکانیان، مهدی صباغ‌زاده، حبیب اسماعیلی و اصغر نعیمی در این بخش حضور داشتند. سامان سالور، وحید موساییان، هوشنگ گلمکانی، سعید خانی، جعفر گودرزی، میثم معراجی و آلاله هاشمی از دیگر حاضران این مراسم بودند.