میرسلیم؛ سیاستمداری که این بار با «تیبا» به جنگ خودرو‌های خارجی رفت

«تیبا» انگار با سیاست ایران آمیخته شده؛ روزی به عنوان خودروی سعید جلیلی مورد توجه قرار می‌گیرد و روزی هم به بهانه اظهارات شاذ مصطفی میرسلیم. خصوصا اگر با خودرو‌های خارجی مقایسه شود؛ «تیبا می‌تواند با خودرو‌های خارجی رقابت کند». اما همین اظهارات فقط نیست که باعث شده نام این تحصیل کرده فرنگ، دوباره بر سر زبان‌ها بیفتد؛ اظهاراتی، چون «بنزین در ایران مفت است» یا «نفت نه متعلق به مردم، که متعلق به خدا و پیامبر است» که اخیرا در یک مصاحبه بیان کرده، آن هم در شرایط فعلی، سب شده تا افکار عمومی باردیگر زبان به انتقاد از او بگشاید. از مهندسی مکانیک تا وزارت ارشاد سیدمصطفی آقامیرسلیم، متولد سال ۱۳۲۶ در تهران، از چهره‌های باسابقه جریان اصولگرای سنتی و حزب مؤتلفه اسلامی است. او در فرانسه و در رشته مهندسی مکانیک و موتور‌های درون‌سوز تحصیل کرده و پس از بازگشت به ایران، در حوزه‌های فنی و مدیریتی فعالیت کرد. میرسلیم پیش از انقلاب در مدیریت بهره‌برداری متروی تهران فعالیت داشت. او درباره چگونگی استخدامش در شرکت مترو گفته «این جانب با اعتقادی که به آن راه حل (استفاده از مترو برای حل مشکل ترافیک تهران در آینده) داشتم و دارم، در پی آگهی استخدام آن شرکت در ۱۳۵۴، اعلام آمادگی نمودم و به عنوان مدیر بهره برداری مشغول شدم. این سمت را تا ۱۳۵۷ و پیروزی انقلاب حفظ کردم». پس از انقلاب نیز مسئولیت‌هایی در وزارت کشور، شهربانی و نهاد ریاست‌جمهوری بر عهده گرفت. در دهه ۶۰، در دوره ریاست‌جمهوری رهبر شهید، سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری و در دولت اول هاشمی رفسنجانی، مشاور رئیس‌جمهور در امور تحقیقات بود. نقطه مهم کارنامه اجرایی او، وزارت ارشاد در دولت دوم هاشمی رفسنجانی است؛ از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶. دوره‌ای که نگاه‌های متفاوتی درباره آن وجود دارد و منتقدین از محدودیت‌های فرهنگی و سیاست‌های نظارتی وزارت ارشاد زمان او انتقاد داشتند. همزمان با سال‌های ابتدایی وزارت ارشاد، میرسلیم از ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۵ دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز بود. او سال ۱۳۷۵ با حکم رهبر شهید، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام هم شد. میرسلیم در سال‌های بعد از وزارت ارشاد، بیشتر در فعالیت‌های دانشگاهی، حزبی و صنعتی حضور داشت و در کنار آن عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام را نیز ادامه داد. او در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۹۶ به‌عنوان نامزد حزب مؤتلفه شرکت کرد و در سال ۱۳۹۹ نیز به مجلس یازدهم راه یافت. نمایندگی او از تهران در مجلس تا سال ۱۴۰۳ ادامه داشت. در این سال‌ها، مواضعش درباره خودرو، واردات و سیاست‌های اقتصادی بار‌ها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. صنعت خودرو؛ از تخصص فنی تا دفاع از تولید داخلی میرسلیم به دلیل تحصیلات مهندسی و فعالیت در پروژه‌های مرتبط با موتور خودرو، صرفاً یک سیاستمدار علاقه‌مند به صنعت خودرو نیست. او سابقه حضور در مدیریت و فعالیت‌های پژوهشی مرتبط با موتور‌های خودرویی را نیز دارد. همین پیشینه باعث شده است اظهاراتش درباره کیفیت خودرو‌های داخلی، واردات و رقابت‌پذیری صنعت خودرو با حساسیت بیشتری دنبال شود. او از مخالفان واردات خودرو به کشور است و معتقد است که همین خودرو‌های داخلی کیفیت مناسبی دارند و اگر تصادفات جاده‌ای سالانه چندین هزار نفر را به کام مرگ می‌کشاند، دلیلش فرهنگ رانندگی مردم است و نه کیفیت خودرو‌های داخلی! او تأکید کرده که شیوه رانندگی و شرایط جاده‌ها در تصادفات نقش مهمی دارند و نمی‌توان مسئولیت عمده حوادث را به خودرو‌ها نسبت داد و انتقاد‌هایی را که خودرو‌های داخلی را «لگن» می‌خوانند، مغلطه دانست. یکی از جنجالی‌ترین اظهاراتش در سال ۱۴۰۲ در جریان یک مناظره بود که گفت تفاوت تعیین‌کننده‌ای میان لندکروزر و پژو ۲۰۶ وجود ندارد؛ سخنی که در فضای انتقاد از کیفیت و قیمت خودرو‌های داخلی بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد. میرسلیم چند روز پیش بار دیگر همین رویکرد را با صراحت بیشتری بیان کرد. این بار تیبا را خودروی تراز قرار داد و گفت خودرو‌هایی مانند تیبا از نظر قیمت قابلیت رقابت با خودرو‌های خارجی را دارند، هرچند از نظر فنی پیشرفت نکرده‌اند، زیرا چنین پیشرفتی توجیه اقتصادی نداشته است. او همچنین پیشنهاد کرد واردات خودرو به یک یا دو در هزار محدود شود تا صنعت کشور صرفاً با ابتکار‌های جدید جهان آشنا شود. اما میرسلیم به این سوال پاسخ نداده که در چند دهه‌ای که واردات خودرو آزاد نبوده، آیا پیشرفتی در خودرو‌های مورد استفاده قاطبه مردم رخ داده یا خیر؟! بنزین «مفت» و مسئولیتی که به مردم می‌رسد میرسلیم در اسفند ۱۴۰۳ نیز با انتقاد از قیمت سوخت گفته بود نمی‌توان بنزین را «مفت» در اختیار مردم قرار داد. او با اشاره به هزینه واردات بنزین، از تداوم فروش ارزان سوخت انتقاد کرده بود. اظهاراتی که اخیرا هم تکرارش کرده است. در تازه‌ترین اظهاراتش گفته «اینکه همه مسئولان گفته‌اند که نفت حق مردم است، بیخود گفته‌اند. بنزین را به قیمت مفت به مردم می‌دهند. با محاسبه کارشناسان قیمت هر لیتر نفت ۲۵ هزار تومان درمی‌آید. در آمریکا یک لیتر بنزین یک دلار است. دولت این پول را تامین می‌کند و از بودجه برمی‌دارد.» نفت؛ متعلق به چه کسی است؟ بخش دیگر اظهارات میرسلیم به مالکیت نفت بازمی‌گردد؛ موضوعی که او پیش‌تر نیز درباره آن سخن گفته بود. در اسفند ۱۴۰۳، او در گفت‌وگویی درباره صنعت نفت گفت ملی شدن نفت به این معنا نیست که نفت متعلق به ملت ایران است، بلکه به معنای پایان تعلق آن به انگلیسی‌هاست. او در همان گفت‌و‌گو از دولتی بودن صنعت نفت انتقاد کرد و خواستار واگذاری آن به بخش خصوصی شد. میرسلیم حالا همین موضع را با عباراتی صریح‌تر تکرار کرده و نفت را از مصادیق «انفال» دانست: «نفت مال مردم نیست، بلکه متعلق به خدا و پیامبر است». مشخص نیست میرسلیم با تاکیدش بر باکیفیت بودن خودرو‌های داخلی آن هم در حالی که اکثریت مردم و حتی برخی مسئولان نظر دیگری دارند، و همچنین مخالفت سفت و سختش با واردات خودرو، چه هدفی را دنبال می‌کند.