فیات ۱۲۸ شاپینگ؛ خودرویی که برای خرید طراحی شده بود (+عکس)

عصر ایران- در نمایشگاه خودروی تورین ۱۹۶۹، برتونه کانسپتی متفاوت بر پایه فیات ۱۲۸ تازه معرفی شده را به نمایش گذاشت؛ خودرویی که قرار بود نشان دهد یک مدل کامپکت شهری تا چه اندازه می‌تواند کاربردی و متفاوت طراحی شود. فیات ۱۲۸ در سال ۱۹۶۹ وارد بازار شد و از خودروهای مهم این شرکت در آن دوران بود. این مدل از آرایش موتور جلو و محور محرک جلو استفاده می کرد و در نسخه اولیه به یک موتور ۴ سیلندر خطی ۱۱۱۶ سی سی مجهز بود که حدود ۵۵ اسب بخار قدرت تولید می کرد. برتونه برای این پروژه سراغ طراحی متفاوتی رفت. کاپوت بسیار کوتاه و شیب دار، سطح شیشه ای وسیع، چهار صندلی و بخش عقب جمع وجور، ظاهری ایجاد کرده بود که میان یک کوپه، هاچ بک و خودروی خانوادگی کوچک قرار می گرفت. در کابین نیز ایده های متفاوتی دیده می شد. صندلی های جلو قابلیت تنظیم هیدرولیکی داشتند و در طراحی داشبورد، بخش های ضربه گیر برای افزایش ایمنی سرنشینان در نظر گرفته شده بود. اما مهم ترین ویژگی این کانسپت در قسمت عقب قرار داشت. یک محفظه کشویی در انتهای خودرو تعبیه شده بود که چرخ دستی کوچک خرید داخل آن قرار می گرفت. مالک پس از رسیدن به فروشگاه می توانست محفظه را بیرون بکشد و چرخ دستی را همراه خود ببرد. این ایده شاید امروز عجیب به نظر برسد، اما فلسفه مشخصی پشت آن وجود داشت: برتونه می خواست خودرو را نه فقط به عنوان وسیله ای برای جابه جایی، بلکه به عنوان بخشی از زندگی روزمره طراحی کند. فرم بدنه نیز برای سال ۱۹۶۹ جسورانه بود. ترکیب فضای شیشه ای بزرگ، ابعاد جمع وجور و چیدمان چهار نفره، مرز میان کلاس های مختلف خودرو را کمرنگ می کرد؛ رویکردی که بعدها در طراحی بسیاری از خودروهای شهری و چندمنظوره بیشتر دیده شد. با وجود ایده های جالب، فیات ۱۲۸ شاپینگ برتونه هرگز به تولید انبوه نرسید و فیات در ادامه مسیر متفاوتی را برای نسخه های اسپرت خانواده ۱۲۸ انتخاب کرد. امروز این کانسپت یکی از نمونه های جالب تاریخ طراحی خودرو در اواخر دهه ۱۹۶۰ محسوب می شود؛ خودرویی که حتی برای یکی از ساده ترین کارهای روزمره یعنی خرید کردن، راه حلی اختصاصی در دل بدنه خود داشت. تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی