به گزارش توتم نیوز به نقل از شبکه شرق،
«از ۱۸سالگی با حقوق مربیگری آرامآرام پول جمع کردم و این باشگاه را اجاره کردم. حالا هیچ چیز سالمی برایم باقی نمانده. از سقف تا کف، از لپتاپ تا میزها همه با یک باران نابود شد». اینها بخشی از صحبتهای یکی از خسارتدیدگان بارشهای اخیر رشت است؛ بارش شدید شب شانزدهم شهریورماه در استانهای گیلان، مازندران و گلستان که تا بامداد هفدهم شهریور ادامه داشت. «از ۱۸سالگی با حقوق مربیگری آرامآرام پول جمع کردم و این باشگاه را اجاره کردم. حالا هیچ چیز سالمی برایم باقی نمانده. از سقف تا کف، از لپتاپ تا میزها همه با یک باران نابود شد». اینها بخشی از صحبتهای یکی از خسارتدیدگان بارشهای اخیر رشت است؛ بارش شدید شب شانزدهم شهریورماه در استانهای گیلان، مازندران و گلستان که تا بامداد هفدهم شهریور ادامه داشت. آنطور که گزارش شد، بیشتر خسارتها مربوط به شهرهای استان گیلان و نیمه غربی استان مازندران بود. در این مدت معابر زیادی دچار آبگرفتگی شدند، سقفهای بسیاری فروریخت و اهالی خسارتهای مالی دیدند. هرچند میزان خسارت همهجا یکسان نبود و بیش از همه خانهها و مغازههای واقع در بلوار دیلمان، شهرک شهید بهشتی، بلوار و میدان امام حسین رشت دچار آبگرفتگی و خسارت شدند. برای این افراد، این بار باران چیزی بیش از چند ساعت بارندگی بود و برای گروهی از آنها، به معنای از دست رفتن سالها کار و سرمایه بود. چرا این بارندگی اینچنین به مردم خسارت زد؟ خسارتدیدگان، کارشناس مسکن، نماینده رشت در مجلس و رئیس سازمان نظام مهندسی به این سؤال پاسخ دادند. فقط ۳ روز بود جهیزیهام را چیده بودم عسل و همسرش بهتازگی زندگی خود را شروع کرده بودند که روز بارندگی از سقف خانه آنها که شیروانی نداشت، آب به داخل خانه راه پیدا کرد؛ خانهای که فقط سه روز بود جهیزیه نوعروس در آن چیده شده بود. آنها که خانه نبودند، وقتی از راه میرسند که دیگر دیر شده بود: «شوق و ذوقی که برای زندگیام داشتم، از بین رفت؛ چون حتی وقت نشده بود یک عکس با خانهام بگیرم. تازه سه روز بود که خانه را چیده بودم و میخواستم میهمان دعوت کنم». عسل میگوید روز بارندگی خانه نبوده و وقتی به خانه میرسد، میبیند جهیزیهاش بر اثر نشتکردن باران از سقف، خسارت جدی دیده است. به گفته او، فرش خانه که ۳۰ میلیون تومان آن را خریده بود، بر اثر بارش باران از سقف آسیب دید و گلآلود شد. چون سقف کثیف بود و آبی هم که از سقف آمد، بسیار کثیف بود، مشخص نیست بتوان این فرش را مثل روز اول تعمیر کرد یا خیر. کاغذدیواریها کامل از دیوار جدا شدهاند و حدود ۱۵ میلیون تومان قیمت داشتند. رنگ دیوار سقف و اتاق خواب هم کامل آسیب دید، اما رنگکار هنوز نیامده تا برآورد کند چقدر هزینه دارد. «صفورا» از هفتسالگی شطرنج تمرین میکرد و از ۱۲سالگی شطرنج تبدیل به یک منبع درآمد برای او شده است. او از ۱۸سالگی به صورت رسمی مربیگری را آغاز کرده و از ۲۱سالگی توانسته باشگاهی را که در آن فعالیت داشت، از استاد خود بگیرد و بهعنوان جوانترین مربی شهر شروع به کار کند. بعد از پنج سال و دقیقا وقتی کارش رونق پیدا کرده بود و از هزاران بحران مثل کرونا، جنگ و… جان سالم به در برده بود، این بلا بر سرش آمد. صفورا میگوید: «من بعد از کرونا اینجا را اجاره و شروع به کار کردم. صادقانه میگویم از وقتی کرونا شروع شد، نتوانستم یک نفس راحت بکشم. کارم در دل بحران شکل گرفت. کرونا، ناآرامیها و اعتراضات، جنگ و حالا هم این بارانها. هرکدام از این بحرانها برای پایاندادن به یک کسبوکار کافی است ولی ما توانستیم از آنها کمر راست کنیم اما این آخری ما را نابود کرد». او ادامه میدهد: «سقف مغازه ما شیروانی بود اما مشکل از لوله تخلیه بود؛ یعنی یک ملک ۲۵۰متری دوطبقه باید با یک لوله تخلیه خالی میشد. همین موضوع باعث راهیافتن حجم زیاد آب به داخل مجموعه ما شد». صفورا ادامه میدهد: «سقف ریزش نداشت، اما چیزی حدود ۱۵ سانتیمتر در مجموعه ما آب جمع شده بود. وقتی صبح کلید انداختم و وارد شدم، دیدم تمام «امدیاف»ها، پارتیشنها، لپتاپ و کامپیوتر که در طبقه دوم قرار داشتند، همگی از بین رفتهاند. حتی پایههای صندلیام کپک زده. در یک کلمه هیچ چیز سالمی برایم باقی نمانده است». او میگوید پس از اجاره ملک متوجه شده این ملک چندین مالک و وارث دارد و حالا نمیداند برای پرداخت هزینهها دقیقا از چه کسی پیگیری کند. تنها چیزی که صفورا میخواهد این است که مالک مبلغ ودیعه را به او بازگرداند و خساراتی را که دیده است، به او بدهد. وقتی از «فاطمه» ۲۸ساله ساکن شهر رشت درباره آبگرفتگیهای چند روز اخیر شهرشان سؤال میشود، میگوید: «این آبگرفتگیها برای ما ساکنان شمال دیگر چیز عجیبی نیست و تبدیل به یک امر عادی شده است؛ چراکه حداقل سالی یک بار آن را تجربه میکنیم». اما روایت ملیکای ۲۶ساله کمی متفاوت بود. او میگوید که چند ساعتی پشت ترافیک این باران گرفتار شده، درحالیکه آب تا قسمتی از لاستیکهای ماشین بالا آمده بود و حدود دو، سه ساعتی طول کشید تا این بارشها فروکش کند و شهر به حالت عادی بازگردد. «هاله» ۳۱ساله هم که ساکن رشت است، میگوید که هر چقدر یک منطقه شلوغتر باشد، احتمال آبگرفتگی و ترافیک در آن منطقه بالا میرود و مردم بیشتر معطل میشوند. به گفته او، خیابانهای منتهی به میدان شهرداری رشت با افزایش حجم ترافیک و آبگرفتگی مواجه شده بود. «زهرا» ۲۵ساله نیز از راهیافتن آب به داخل پارکینگ خانهشان میگوید. به گفته او، آب باران در پارکینگ خانه آنها جمع و همین موضوع باعث شد چند ساعتی عبور و مرور در پارکینگ خانه آنها مختل شود و همسایهها نتوانند بهدرستی داخل خانه بروند یا از پارکینگ بیرون بروند. یکی دیگر از ساکنان شهر رشت که آن شب همراه با دختر دوساله و همسرش به یک رستوران رفته بودند نیز میگوید که با شدتگرفتن بارندگی، آب تا قسمتی از ساق پای آنها بالا آمد و چند ساعت در رستوران گرفتار بودند تا آب فروکش کند و بتوانند به خانه برگردند. «زهره» ۴۰ساله، مادر دو پسر و ساکن شهر رشت است. او هم میگوید که تقریبا هر سال بارندگی دارند اما امسال شدت بارندگی به علت وزش باد شدید افزایش پیدا کرده بود: «آب از سقف خانه نشتی داده و باعث آسیبرسیدن به کاغذدیواریها شده است». البته به گفته او، خسارت زیادی وارد نشده، اما همه مثل زهره و خانوادهاش خوششانس نبودند. «الهه» که بهتازگی همراه با همسرش یک گالری طلا اجاره کرده هم از خسارتهای باران میگوید؛ خسارتهایی که ناچار شده خودش پرداخت کند: «وضعیت مغازهای که اجاره کردیم، از ابتدا خوب نبود و از نظر فنی مشکل داشت، از این نظر که کولر خارج از مجموعه نصب و جایگذاری شده بود و چون شیروانی نداشت و سقف هم عایقکاری نشده بود، وقتی بارش شروع شد، آب از راه پنجرهای که لوله کولر از آن رد شده بود، وارد مغازه شد و حجم زیادی آب به داخل ویترین راه یافت که باعث خیسشدن مانکنها و استندهای طلافروشی ما شد». او درباره میزان خسارتی که به آنها وارد شده، توضیح میدهد: «حدود ۱۲ میلیون تومان از خسارت به استندها ضرر کردیم و به خاطر اینکه مغازه اجارهای است، علاوه بر اجاره مغازه، حدود ۱۰ میلیون تومان هم بابت نصب سایهبان و سایر تعمیرات دادیم که مالک موظف بود پرداخت کند که نکرد». مردم خسارتهای زیادی دیدند، اما جبار کوچکینژاد، نماینده مردم رشت در مجلس، تأکید میکند خسارتها زیاد نبوده است. او به «شرق» توضیح میدهد: «هر سال یک بارش اینچنینی در استان داریم و امسال خوشبختانه آسیب جدی مانند خرابی پل نداشتیم. بارندگی اخیر در برخی نقاط باعث ازجاکندن درختان و آسیب به ماشینها شده بود. با این حال آسیبهای جانی نداشتیم و آسیبها در برخی مناطق مانند آسیب به مغازهها و خانههایی در نزدیکی رودخانهها و به صورت جزئی محدود گزارش شده بود». نماینده رشت درباره نحوه دریافت خسارت توسط آسیبدیدگان هم توضیح میدهد: «اصولا بعد از برآورد خسارت، سازمان مدیریت بحران شرایط را اعلام میکند». برخی از خسارتدیدگان شهر رشت میگویند چندسالی است که بر اساس مجوزی که سازمان نظام مهندسی داده، سازندگان، خانهها را با سقفهای مسطح میسازند، نه با سقفهای شیروانی؛ اقدامی که به نظر میرسد یکی از دلایل واردشدن خسارت به خانهها بوده است. کوچکینژاد درباره این موضوع توضیح میدهد: «همه سقفها در استان گیلان شیروانی است. باران اصولا سقف خانهها را پایین نمیآورد مگر اینکه توفان باشد. ممکن است در برخی مناطق مانند دامنه کوهها به صورت محدود شیروانیها حذف شده باشند و باران به داخل خانه نفوذ کرده باشد اما این مورد محدود بوده و به صورت وسیع گزارشی در این مورد نداشتیم». هوشنگ فروغمند، معمار و کارشناس مسکن است. او درباره دلیل استفاده از سقفهای شیروانی در شهرهای شمالی حرفهای دیگری میزند. فروغمند به «شرق» توضیح میدهد: «افرادی سالها در اقلیم خاصی زندگی کردهاند و با تجربه به عناصر فرهنگی رسیدهاند. سقف شیروانی که در تاریخ منطقه وجود دارد، نشاندهنده زیستن در محیط است. این سقف شیروانی نشان از مصالحه و سازگاری مردم آن منطقه با طبیعت دارد. خسارتهای اخیر نشان داد نمیشود با طبیعت جنگید». فروغمند ادامه میدهد: «متأسفانه ما قانونی ساختن را گران و غیرقانونی ساختن را ارزان کردهایم. اگر یک سرمایهداری بخواهد شروع به ساختوساز کند، بهراحتی نمیتواند مجوز بگیرد و همین موضوع باعث افزایش ساختوساز غیرقانونی شده است. وقتی ساختوساز از پایه غیرقانونی باشد، مهندس ناظری وجود نخواهد داشت و نظام صنفی مهندسان نیز مطلع نمیشود تا بخواهد جلوی ساختوساز را بگیرد». امین مقومی، رئیس سازمان نظام مهندسی است و درباره حذف سقف شیروانی در برخی خانههای شهرهای شمالی به «شرق» توضیح میدهد: «از سال ۸۹ تا ۲۰ درصد به امکان اجرای سقف مسطح مجوز داده شد. چه سقف شیروانی و چه سقف بهاصطلاح تهرانی اگر درست و طبق اصول فنی ساخته شود، مشکلی به بار نمیآورد، اما به نظر میرسد حجم بارندگی به اندازهای بوده که ناودان برخی خانهها، پاسخگوی نیاز خروج آب با این سرعت و شدت نبوده است، به همین دلیل حجم بالایی از آب باران روی سقف جمع شده. لازم است این نکته را در نظر داشت که سقف بر اساس بار مشخصی طراحی میشود». او ادامه میدهد: «متأسفانه ممکن است حتی در آن مناطقی که مجوز داده شده هم ضوابط رعایت نشود و بیش از ۲۰ درصد سقف غیرشیروانی ساخته شود». رئیس سازمان نظام مهندسی درباره تخلفات ساختمانی که منجر به خسارات اخیر استان گیلان شده است هم میگوید: «به احتمال بسیار زیاد، بیشتر خسارات مربوط به ساختمانهایی بوده که فارغ از نحوه اجرای سقف، دارای تخلفات بودهاند و خارج از ضوابط فنی ساخته شدهاند. وقتی نقشه یک خانه تهیه میشود، سقف خانه بر اساس یک میزان بار مشخص طراحی میشود. اگر حین اجرای کار نقشه تغییر کند، تخلف محسوب میشود و ناظر ما این تخلف را به شهرداری یا مرکز صدور پروانه اطلاع میدهند. دستور توقف نیز منوط به تصمیمگیری این نهادهاست. بر فرض صدور دستور توقف ساختوساز، باید مسیر قانونی خود را طی کند». رئیس سازمان نظام مهندسی درباره اینکه چطور میشود با وجود تخلف، خانهها ساخته میشود، توضیح میدهد: «ناظر ما به صورت شبانهروزی در محل حضور ندارد. ناظر باید با اطلاع سازنده و مالک در محل ساختوساز حضور پیدا کند. گاهی مواقع ممکن است حتی به ناظر اطلاع داده نشود. اگر هم ناظر مطلع شود، موظف است نقشهای را که پیوست پروانه است، با نحوه اجرا تطبیق دهد؛ در صورت مشاهده تخلف، گزارش را به موقع به نهادهای مسئول اطلاع دهد». رئیس سازمان نظام مهندسی درباره افراد متخلف خارج از حوزه ساختمان که اقدام به ساخت مسکن میکنند نیز میگوید: «خیلی وقتها حین ساخت به چند دلیل تخلفاتی میشود. بهعنوان مثال یکی از علتهای آن این است که سازنده پروانهای از وزارت راه و شهرسازی داشته باشد و مهندس جزء انبوهسازان باشد، اما برخی مواقع فرد خارج از ضوابط شغلی وارد این حوزه شده است و به هیچکس هم پاسخگو نیست. این افراد خیلی وقتها حتی بدون نقشه و دانش تخصصی اقدام به اعمال تغییرات میکنند. متأسفانه ما در اینجا دچار ضعف قانونی هستیم؛ تخلفات بازدارنده نیست و صرفا به جریمه نقدی محدود میشود». مقومی درباره نحوه دریافت خسارت توضیح میدهد: «چنانچه مشخص شود ایراد از ناظر ما بوده که بهدرستی گزارش نداده، پیشکار انتظامی ما قابل تعهد است». بارشهای اخیر و خسارتهایش اما نگرانیها از وقوع پدیده النینو را تشدید کرد. النینو یک پدیده طبیعی است که طی آن سطح آب به صورت غیرعادی گرم میشود که همین گرما باعث تغییر الگوی بارش و دما میشود. طبق آخرین گزارش رسمی مرکز پیشبینی اقلیمی آمریکا، احتمال وقوع یک النینوی بسیار قوی در پاییز و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ بیش از ۹۰ درصد است. با اینهمه، به گفته رئیس مرکز اقلیم خشکسالی، بارشهای اخیر رشت هنوز تحت تأثیر «النینو» نبوده است؛ چراکه تأثیر این پدیده از اواسط پاییز آشکار میشود. احد وظیفه ۲۲ شهریورماه تأکید کرد بارشهای اخیر شمال ناشی از النینو یا تورنادو نبود، بلکه عبور یک موج جوی، رطوبت بالای دریای خزر و گرمای غیرمعمول هوا به تشدید این بارشها و افزایش شدت آنها کمک کرد. رئیس سازمان نظام مهندسی درباره این نگرانیها به «شرق» میگوید: «باید تلاش کرد تا زمان وقوع این پیشبینی که توسط سازمان هواشناسی شده، تا جایی که میتوان تدابیر بازدارنده در نظر گرفت. معمولا در این مواقع هشدارهایی داده و توصیههایی هم میشود اما نمیتوان انتظار داشت ساختمانی که از فوندانسیون تا سقف آن بر مبنای یک نقشه غیرفنی است، با یک بحران آسیب نبیند». برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
