حذف کامل چک رمزدار آغاز شد؛ تکلیف مهم خریداران مسکن و خودرو از ۷ مهر

فرارو- صدور چک‌ رمزدار از روز سه‌شنبه ۷ مهرماه ۱۴۰۵ به‌طور کامل ممنوع شده و بانک‌ها مکلف هستند «چک تضمین‌شده صیادی» را جایگزین آن کنند. تبادل فیزیکی این چک‌ها از اول دی‌ماه ۱۴۰۵ به‌طور کامل متوقف خواهد شد. به گزارش فرارو؛ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با صدور اطلاعیه‌ای رسمی، جزئیات زمان‌بندی و الزامات اجرایی طرح حذف چک رمزدار (بین‌بانکی) را اعلام کرده و ظاهرا در تصمیم خود کاملا جدی است. چون اعتقاد دارد برای هوشمندسازی نظام پرداخت و ارتقای امنیت معاملات بزرگ نظیر خرید ملک و خودرو راهی جز حذف چک رمزدار وجود ندارد. بیایید برای آخرین بار ابعاد این طرح دو مرحله‌ای، مزایای چک تضمین‌شده صیادی و تکالیف مشتریان شبکه بانکی را مرور کنیم. جدول زمان‌بندی طرح دومرحله‌ای حذف چک رمزدار از ۷ مهر ۱۴۰۵ بانک مرکزی در نظر دارد حذف چک رمزدار از چرخه مبادلات را طی دو مرحله اجرا کند: مرحله تاریخ اجرا تکلیف شبکه بانکی و مشتریان گام اول ۷ مهر ۱۴۰۵ ممنوعیت کامل صدور چک رمزدار؛ بانک‌ها مجاز به صدور چک رمزدار جدید نبوده و صرفا مکلف به صدور «چک تضمین‌شده» برای متقاضیان هستند. گام دوم ۱ دی ۱۴۰۵ ممنوعیت تبادل در سامانه چکاوک؛ پذیرش و خواباندن چک‌های رمزدار در سامانه بین‌بانکی چکاوک ممنوع می‌شود. نکته مهم برای دارندگان چک رمزدار قدیمی: پس از اول دی‌ماه ۱۴۰۵، چنانچه چک رمزدار قدیمی در دست مشتریان باقی مانده باشد، نقد کردن آن دیگر از طریق سامانه چکاوک (سپردن چک به بانک خودی) امکان‌پذیر نیست و ذی‌نفع حتما باید به‌صورت حضوری به شعبه بانک صادرکننده (بانک مقصد) مراجعه کرده و فرم‌های مربوطه را پر کند. چک تضمین‌شده صیادی چیست و چه تفاوتی با چک رمزدار دارد؟ معاملات کلان بازار با ممنوعیت صدور چک رمزدار با اختلال مواجه نمی‌شوند زیرا «چک تضمین‌شده» با همان قدرت پشتوانه بانکی جایگزین آن می‌شود. در این نوع چک، وجه معامله توسط بانک مسدود و وصول آن ۱۰۰ درصد تضمین می‌شود، با این تفاوت که زیرساخت صدور و اعتبارسنجی آن به سامانه صیاد (پیچک) متصل است. هدف اصرار بانک مرکزی از حذف چک‌های رمزدار قدیمی، مبارزه با پولشویی و کنترل مبادلات مشکوک مالی است مزایای چک تضمین‌شده جدید برای خریداران مسکن و خودرو امکان استعلام آنلاین و آنی اصالت: برخلاف چک‌های رمزدار کاغذی قدیمی که تشخیص جعل آن‌ها در زمان معامله دشوار بود، اصالت چک تضمین‌شده جدید در همان لحظه تحویل از طریق سامانه صیاد (پیچک) با گوشی تلفن همراه قابل استعلام است. حذف ریسک جعل و سرقت: ثبت سیستمی داده‌ها در سامانه صیاد، امکان چاپ برگه‌های جعلی یا سوءاستفاده از چک‌های مفقودی را به صفر می‌رساند. سرعت تسویه و کاهش اختلال: بانک مرکزی تمام بانک‌ها را موظف کرده فرآیند پرداخت چک تضمین‌شده را به‌گونه‌ای تنظیم کنند که هیچ‌گونه وقفه یا رفت و‌آمد اضافه‌ای برای مشتریان ایجاد نشود. مبارزه با پولشویی و فرار مالیاتی علت اصلی حذف چک رمزدار بین‌بانکی علت اصلی اصرار بانک مرکزی بر حذف چک‌های رمزدار قدیمی، ارتقای شفافیت ریالی و کنترل مبادلات مشکوک مالی است. فیزیک چک رمزدار در سیستم سنتی گاهی به‌طور مکرر دست‌به‌دست می‌شد و همین مسئله مسیر اصلی حرکت پول را از دید ناظران بانکی پنهان می‌کرد. حالا با جایگزینی چک تضمین‌شده صیادی، مشخصات گیرنده واقعی و علت معامله در سامانه صیاد به کد ملی فرد گره می‌خورد که به معنای احراز هویت دقیق ذی‌نفع نهایی است. همچنین سیستم‌های آنلاین هوشمند مانع از جابه‌جایی پول‌های کلان به نام اشخاص صوری می‌شوند و به حذف حساب‌های اجاره‌ای کمک می‌کنند. از سوی دیگر به واسطه اتصال به پرونده مالیاتی، تراکنش‌های کلان به‌صورت شفاف رصد شده و جلوی فرار مالیاتی در خریدهای بزرگ گرفته می‌شود. تکلیف خریداران و فروشندگان پس از ممنوعیت چک رمزدار در بازار بانک مرکزی روی فواید چک تضمین‌شده تاکید دارد اما خریداران و فروشندگان در بازار باید به نکات زیر توجه داشته باشند: اقدام خریداران از ۷ مهر: از این تاریخ برای خریدهای سنگین چک رمزدار صادر نمی‌شود و مشتریان باید از شعبه بانک درخواست صدور «چک تضمین‌شده صیادی» کنند. تکلیف فروشندگان تا قبل از دی‌ماه: اگر تا پیش از اول دی‌ماه ۱۴۰۵ چک رمزدار قدیمی دریافت کردید، حتما آن را تا مهلت تعیین‌شده به بانک سپرده و نقد کنید چون پس از آن تنها با مراجعه حضوری به بانک صادرکننده چک رمزدار قابل نقد شدن خواهد بود.