الجزیره نوشت: نشست سهجانبه پیشروی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و همتایان روس و چینی او، ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ، در شهر شنژن چین، یادآور صحنهای تاریخی است که بیش از هشت دهه پیش رقم خورد؛ زمانی که رهبران ایالات متحده، اتحاد جماهیر شوروی و بریتانیا در کنفرانس یالتا گرد هم آمدند تا چارچوب نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم را ترسیم کنند. در ادامه این مطلب آمده است: با این حال، نشست جدید که رهبران سه قدرت برجسته نظامی و اقتصادی جهان را گرد هم میآورد، در شرایطی کاملاً متفاوت برگزار میشود؛ شرایطی که با جنگهای ادامهدار، بحرانهای هستهای و تجاری و رقابت بر سر مناطق نفوذ همراه است. همین مسئله پرسشهایی را درباره امکان دستیابی به تفاهمهایی مطرح میکند که بتوانند موازنه قدرت بینالمللی را از نو شکل دهند. گزارشی از شبکه الجزیره به بررسی شباهتها و تفاوتهای این دو نشست، موضوعاتی که هر یک از رهبران با خود به میز مذاکرات میآورند و بدهبستانهای سیاسی و راهبردی احتمالی در این مذاکرات پرداخته است. از یالتا تا شنژن در فوریه ۱۹۴۵، فرانکلین روزولت، رئیسجمهور آمریکا، ژوزف استالین، رهبر اتحاد جماهیر شوروی، و وینستون چرچیل، نخستوزیر بریتانیا، در آستانه پایان جنگ جهانی دوم در کنفرانس یالتا گرد هم آمدند. تصویر این سه رهبر به نمادی از یک تحول تاریخی تبدیل شد؛ تحولی که با افول نفوذ بریتانیا و ظهور ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی بهعنوان دو قدرت مسلط بر نظام بینالملل همراه بود. در حالی که رهبران نشست یالتا پس از پیروزی بر آلمان نازی گرد هم آمده بودند تا درباره ترتیبات جهان پس از جنگ تصمیمگیری کنند، رهبران نشست شنژن در شرایطی وارد این مذاکرات میشوند که چندین منازعه همچنان حلنشده باقی مانده است. مهمترین این منازعات عبارتاند از جنگ اوکراین، تنشها با ایران و همچنین اختلافات تجاری و فناورانه میان واشنگتن و پکن. ایران و تسلیحات هستهای ترامپ با دو پرونده اصلی به این نشست میآید. نخستین پرونده، آینده کنترل تسلیحات هستهای پس از پایان اعتبار پیمان «استارت نو» میان واشنگتن و مسکو است؛ اتفاقی که باعث شده دو کشور دارنده بزرگترین زرادخانههای هستهای جهان، بدون آخرین چارچوب معاهدهای محدودکننده تسلیحات هستهای راهبردی مستقرشده خود باقی بمانند. در حالی که واشنگتن به دنبال ازسرگیری مذاکرات درباره تسلیحات هستهای است، پکن تمایل چندانی به پیوستن به یک توافق سهجانبه ندارد؛ چراکه میان حجم زرادخانه هستهای چین و زرادخانههای آمریکا و روسیه اختلاف قابلتوجهی وجود دارد. در مقابل، مسکو بر این موضع پافشاری میکند که در هرگونه توافق جدید، باید مجموعه توازنهای هستهای کشورهای غربی نیز در نظر گرفته شود. پرونده ایران نیز در شرایطی که پیامدهای رویارویی با تهران همچنان ادامه دارد و سرنوشت نهایی آن در هالهای از ابهام قرار گرفته، به یکی از مهمترین موضوعات پیش روی ترامپ تبدیل شده است. با وجود تلاشهای پیشین چین برای میانجیگری، هرگونه نقشآفرینی گستردهتر پکن ممکن است مستلزم دریافت امتیازات سیاسی در مقابل باشد. در همین حال، مسکو بر ابتکار خود برای میزبانی از اورانیوم با غنای بالای ایران حساب باز کرده است تا موقعیت چانهزنی خود در برابر واشنگتن را، بهویژه در موضوع اوکراین، تقویت کند. روسیه همچنین امیدوار است پس از میزبانی از فرستادگان آمریکایی در آستانه این نشست، مذاکرات دوجانبه بیشتری درباره جنگ اوکراین انجام دهد؛ هرچند ترامپ تأکید کرده است که پرونده اوکراین در دستور کار مذاکرات در چین قرار ندارد. تایوان و جنگ تجاری رئیسجمهور چین با موقعیتی متفاوت از دو همتای خود وارد این نشست میشود. چین برخلاف روسیه درگیر یک جنگ تمامعیار نیست، اما با چالشهای راهبردی مرتبط با تایوان و رقابت اقتصادی و فناورانه با ایالات متحده مواجه است. تایوان همچنان یکی از حساسترین مسائل در روابط آمریکا و چین به شمار میرود و این پرسش مطرح است که آیا این موضوع ممکن است در چارچوب تفاهمهای گستردهتر، از جمله موضع پکن درباره پرونده ایران، مورد مذاکره قرار گیرد یا خیر. از نظر اقتصادی، چین همچنان با پیامدهای جنگ تجاری با واشنگتن دستوپنجه نرم میکند؛ هرچند آتشبس موقت تجاری، بدون دستیابی به توافقی جامع، از شدت تعرفههای گمرکی کاسته است. این رقابت به حوزه فناوریهای پیشرفته نیز کشیده شده است؛ بهطوریکه آمریکا محدودیتهایی بر صادرات تراشههای الکترونیکی پیشرفته اعمال کرده و چین نیز صادرات برخی مواد معدنی راهبردی را محدود کرده است. کیم جونگ اون؛ غایب حاضر در پسزمینه این تحولات، نام کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، نیز مطرح است. ترامپ به احتمال حضور او در دیدارهایی که در چین برگزار میشود اشاره کرده، اما حضور وی در نشست سهجانبه هنوز تأیید نشده است. احتمال حضور کیم، بُعد تازهای به این مذاکرات میبخشد؛ چراکه پرونده هستهای کره شمالی با موازنههای امنیتی در شرق آسیا ارتباط مستقیمی دارد. مقایسه میان یالتا و شنژن همچنان پرسشی اساسی را پیش روی جهان قرار میدهد: آیا این سه رهبر میتوانند درباره مناطق نفوذ و مهمترین مسائل امنیتی و اقتصادی به تفاهم برسند، یا تضاد منافع آنها مانع از تکرار لحظهای تاریخی خواهد شد که نظم جهانی را از نو ترسیم کرد؟
ترامپ، پوتین و شی؛ دیداری که معادلات ایران را تغییر میدهد
الجزیره نوشت: نشست سهجانبه پیشروی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و همتایان روس و چینی او، ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ، در شهر شنژن چین، یادآور صحنهای تاریخی است که بیش از هشت دهه پیش رقم خورد؛ زمانی که رهبران ایالات متحده، اتحاد…
wetosadmin
4 دقیقه مطالعه
کد خبر: 30,716
نویسنده
wetosadmin
ادامه این پرونده
خبرهای مرتبط
T
توتمنیوز
T
توتمنیوز
T
توتمنیوز
T
توتمنیوز