در این یادداشت تلاش می‌کنم پدیده تجمعات مردمی شبانه را از نگاه یک دانش‌آموخته اقتصاد بررسی و تحلیل کنم. با حمله ناجوانمردانه دشمنان در نهم اسفند سال گذشته و آغاز جنگی نابرابر که از همان لحظات نخست با جنایات جنگی رقم خورد، ملت ایران برگ جدیدی را رو کرد؛ ابتکاری ارزشمند که برتری فرهنگی ملت ایران را در سطح جهان به رخ همگان کشید. تجمعات مردمی شبانه در سرتاسر کشور که اینک بیش از ۲۰۰ شب است ادامه یافته، بی‌تردید یکی از صحنه‌های قدرت‌نمایی ملت مظلوم ایران بود. این حرکت خلاقانه نشان داد که مردم ایران با هر سلیقه سیاسی و از هر مذهب، قشر و قومیتی که باشند، پای «ایران» هستند و عاشقانه از سرزمین مادری خود دفاع می‌کنند. از همان شب‌های نخست، صحنه‌های شورانگیزی خلق شد؛ راهپیمایی‌هایی که حتی با شنیدن صدای وحشتناک انفجار موشک‌های اهدایی دشمن در فاصله‌ای نزدیک، برای لحظه‌ای کوتاه هم دچار وقفه نمی‌شد، کنار هم قرار‌گرفتن اقشار ملت با وجود همه تفاوت‌ها در شیوه‌های زندگی، تشکیل سپر انسانی بر روی پل‌ها و نیروگاه‌هایی که هدف جدی تهدیدات دشمن بودند و… . این شب‌ها بی‌تردید صحنه‌هایی ماندگار از همبستگی ملی و وحدت مثال‌زدنی ملتی مظلوم اما سربلند را خلق کرد و قطعا یکی از مهم‌ترین عوامل در شکل‌گیری جریان شگفت‌انگیز بازگشت هم‌وطنان خارج از کشور به خانه‌شان بود؛ اتفاقی که شگفتی جهانیان را برانگیخت. از این‌رو این پرونده ارزش آن را دارد که به‌عنوان یک دارایی ملی مورد توجه قرار بگیرد. نکته‌ای که در همین‌جا ارزش توجه بیشتر می‌یابد، این است که وقتی یک پدیده را به‌عنوان دارایی ملی شناسایی می‌کنیم، بلافاصله مسئله حراست از آن و تلاش برای افزودن بر ارزش آن و جلوگیری از هرگونه تخریب و فرسایش مورد توجه قرار می‌گیرد. همان‌گونه که یک رودخانه را دارایی ملی می‌نامیم و آسیب‌دیدن آن را برنمی‌تابیم، این دارایی بسیار ارزشمندتر هم نیازمند مطالعاتی گسترده برای نگهداری خردمندانه و امانتدارانه است. در چنین مطالعاتی باید شاخص‌های ارزیابی این دارایی و عوامل مؤثر در بهبود کمی و کیفی آن مرکز توجه قرار بگیرد. به بیان دیگر، باید بررسی شود که چگونه می‌توان این حضور مردمی را آن‌چنان تقویت کرد که به‌عنوان یک ابزار قدرتمند در خدمت ثبات و آرامش و رشد مداوم اقتصاد کشور باشد و چه آفت‌هایی این دارایی را تهدید می‌کنند. همچنین باید تغییرات ارزش آن در طول زمان سنجیده و در صورت مشاهده هرگونه تغییر نامطلوب، به‌سرعت تمهیداتی اندیشیده شود. با این حال، در گفته‌ها و نوشته‌های مسئولان کوچک‌ترین نشانه‌ای از انجام چنین مطالعه‌ای یا حتی احساس نیاز به آن مشاهده نمی‌شود. تذکرات برخی ناظران درباره سوءاستفاده یک جریان سیاسی از این تجمعات و فحاشی به رقبای سیاسی‌شان که به معنای فروکاستن تجمعات ملی و مردمی فراگیر در سطح میتینگ‌های حزبی است نیز ظاهرا واکنشی از طرف مسئولان برنینگیخته است. اولین معیار ارزیابی موفقیت تجمعات، این است که با گذشت زمان تعداد افراد شرکت‌کننده بیشتر شده و همه اقشار و طبقات اجتماعی و صاحبان همه گرایش‌های سیاسی را در بر بگیرد. تحقق چنین هدفی در گرو این است که در اولین قدم، اجازه تصرف تریبون‌های این تجمعات از طرف صاحبان یک جریان سیاسی و استفاده از آن علیه بقیه جریان‌ها داده نشود. در این تجمعات بارها و بارها علیه مسئولان سابق کشور شعارهای سخیفی داده شده است، برخی شخصیت‌ها تهدید به خشونت در حد استفاده از خنجر شده‌اند و اخیرا نیز فردی رئیس‌جمهوری اسبق کشورمان را تهدید به کشتن در استخر(!) کرده است. به‌راستی آیا چنین شیوه‌ای مشوق اقشار مختلف مردم برای حضور در این تجمعات است؟ آیا بی‌اعتنایی مسئولان به این امر و بی‌توجهی آنان به تذکرات ناظران خیراندیش جز این معنی را دارد که آنان ارزش این دارایی بزرگ و دوران‌ساز را درک نکرده‌اند؟ تجمعات مردمی شبانه با توجه با آثار و برکات بزرگ آن که در همان ماه‌های اولیه خود را نشان داد، از چنان ارزش و اهمیتی برخوردار است که باید بدون اغراق در مسیر ثبت آن به‌عنوان یک اثر معنوی و فرهنگی ملی اقدام کرد و بدون تردید با فروخفتن غبار سیاست‌بازی نهادهای بین‌المللی، حتی می‌توان به فکر ثبت جهانی آن هم بود. اما آیا این دارایی بزرگ مثل بسیاری دیگر از دارایی‌های مادی و معنوی ملت ایران، نیازمند نگهداری و آفت‌زدایی نیست؟ چند سال پیش یک کارشناس دلسوز میراث تاریخی کشورمان دردمندانه نالید که مسئولان فلان استان حتی در حد فراهم‌کردن حفاظ شیشه‌ای چند‌متری هم برای حفظ یک اثر تاریخی بی‌نظیر خود را به زحمت نمی‌اندازند و این بی‌اعتنایی آن‌قدر تداوم می‌یابد که در خبرها بخوانیم فلان اثر تاریخی، غمگین از بی‌مهری‌ها رو از ما پنهان کرد. تجمعات شبانه مردمی این ظرفیت را دارد که بستری برای گسترش وحدت ملی بشود و فرصتی تاریخی برای گفت‌وگوی ملی فراهم بیاورد. لازمه این کار سازماندهی تشکیلاتی است که با انتخاب شعارهای مناسب، بتواند همه اقشار ملت را جذب کرده و از هرگونه حرکت تفرقه‌افکنانه جلوگیری کند. وحدتی که از طریق این تجمعات قابل تحقق است، سرمایه‌ای عظیم برای آینده ملت ایران خواهد شد و پیروزی این ملت مظلوم را در همه میدان‌ها، نه‌فقط میدان جنگ، با جنایتکاران کودک‌کش مدعی حقوق بشر تضمین خواهد کرد. اما چنین دستاوردی در گرو این است که مسئولان و صاحب‌منصبان ارزش این ثروت بزرگ ملی را درک کنند و از تاراج‌رفتن آن و بازیچه‌شدن آن توسط یک جریان کج‌اندیش جلوگیری کنند. برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
تجمعات مردمی شبانه یک دارایی ملی
در این یادداشت تلاش می‌کنم پدیده تجمعات مردمی شبانه را از نگاه یک دانش‌آموخته اقتصاد بررسی و تحلیل کنم. با حمله ناجوانمردانه دشمنان در نهم اسفند سال گذشته و آغاز جنگی نابرابر که از همان لحظات نخست با جنایات جنگی رقم خورد،…
