اسفنج ظرف‌شویی می‌تواند ناقل باکتری‌های بیماری‌زا باشد

اسفنج ظرف‌شویی از وسایل پرکاربرد در آشپزخانه است که به دلیل تماس مکرر با آب، بقایای مواد غذایی و سطوح مختلف، می‌تواند شرایط مناسبی برای تجمع میکروارگانیسم‌ها فراهم کند. اگر این وسیله به‌درستی نگهداری نشود، احتمال انتقال آلودگی به ظروف، سطح کابینت و سایر بخش‌های آشپزخانه افزایش می‌یابد. بر اساس گزارشی که مؤسسه فدرال ارزیابی خطر آلمان در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر کرده است، پژوهشگران نشان داده‌اند که برخی باکتری‌های بیماری‌زا می‌توانند در ساختار متخلخل اسفنج باقی بمانند، تکثیر شوند و هنگام تماس با سطوح دیگر انتقال پیدا کنند. در این بررسی، باکتری‌هایی از جمله سالمونلا، اشرشیا کلی و استافیلوکوکوس اورئوس مورد مطالعه قرار گرفتند. چرا اسفنج آشپزخانه به محل تجمع باکتری‌ها تبدیل می‌شود؟ ساختار متخلخل اسفنج، رطوبت و ذرات مواد غذایی باقی‌مانده در آن، محیط مناسبی برای بقای بسیاری از میکروارگانیسم‌ها ایجاد می‌کند. استفاده مکرر از اسفنج برای تمیز کردن ظروف و سطوح مختلف نیز ممکن است باعث انتقال آلودگی از یک بخش آشپزخانه به بخش دیگر شود. یکی از نکات مهم در یافته‌های پژوهشگران این است که آلودگی میکروبی همیشه با تغییر رنگ، ایجاد بوی نامطبوع یا ظاهر کثیف همراه نیست. بنابراین، تکیه بر ظاهر اسفنج برای تصمیم‌گیری درباره زمان تعویض آن روش قابل اعتمادی محسوب نمی‌شود. برای کاهش خطر آلودگی چه باید کرد؟ کارشناسان ایمنی مواد غذایی بر تعویض منظم اسفنج و توجه به نحوه استفاده از آن تأکید دارند. اگر اسفنج برای پاک کردن سطوحی که با گوشت خام تماس داشته‌اند استفاده شده است، بهتر است پس از آن دور انداخته شود. استفاده از برس ظرف‌شویی یا دستمال‌های میکروفایبر قابل شست‌وشو نیز می‌تواند جایگزین مناسبی باشد. این وسایل در صورت نگهداری صحیح، معمولاً سریع‌تر خشک می‌شوند و امکان شست‌وشوی مؤثر آنها وجود دارد. بر اساس توصیه مؤسسه فدرال ارزیابی خطر آلمان، شست‌وشوی دستمال‌های میکروفایبر و برس‌های مناسب در ماشین لباس‌شویی یا ظرف‌شویی با برنامه‌ای با دمای حداقل ۶۰ درجه سانتی‌گراد می‌تواند به کاهش بار میکروبی کمک کند. با این حال، روش نظافت باید با دستورالعمل سازنده وسیله هماهنگ باشد. چه افرادی باید بیشتر مراقب باشند؟ در خانواده‌هایی که کودکان خردسال، سالمندان یا افراد دارای ضعف سیستم ایمنی زندگی می‌کنند، رعایت اصول بهداشت آشپزخانه اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این گروه‌ها ممکن است در برابر برخی عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر باشند. جدا نگه داشتن وسایل مورد استفاده برای پاک کردن سطوح تماس‌یافته با مواد غذایی خام، شست‌وشوی مناسب دست‌ها و جلوگیری از انتقال آلودگی به غذا‌های آماده مصرف، از اقدامات مهم برای کاهش خطر بیماری‌های ناشی از غذاست.و