آیین گشایش بارگاه شمس تبریزی در خوی پس از ۲۰ سال

عصر ایران – پس از سال‌ها انتظار، بارگاه شمس تبریزی در خوی امروز، ۱۵ مهرماه، در آیینی با حضور مسئولان، چهره‌های فرهنگی، ادیبان، شاعران، شمس‌پژوهان و مهمانانی از داخل و خارج کشور گشایش یافت؛ مجموعه‌ای که قرار است خوی را به یکی از مقصدهای مهم گردشگری فرهنگی و عرفانی ایران تبدیل کند. آیین گشایش بارگاه شمس تبریزی در شرایطی برگزار شد که پروژه احداث این مجموعه سال‌ها در انتظار تکمیل بود. طرح بارگاه شمس از سال‌ها پیش در خوی مطرح شده بود و در نهایت پس از طی مراحل مختلف اجرایی، امسال به مرحله بهره‌برداری رسید. نماینده مردم خوی و چایپاره در مجلس پیش از این اعلام کرده بود که این مجموعه با حضور مسئولان کشوری، هنرمندان و شمس‌پژوهان افتتاح خواهد شد. بارگاه شمس در خوی تنها یک بنای یادمانی نیست. مسئولان میراث فرهنگی می‌گویند هدف از ایجاد این مجموعه، شکل‌گیری مرکزی برای فعالیت‌های علمی، پژوهشی، فرهنگی و گردشگری مرتبط با شمس تبریزی است. بر همین اساس، ساختار «پایگاه ملی شمس تبریزی» نیز برای این مجموعه در نظر گرفته شده تا فعالیت‌های پژوهشی و علمی در سطح ملی و بین‌المللی در آن دنبال شود. این مجموعه در زمینی حدود هفت هزار مترمربع ساخته شده و در کنار گنبدخانه، فضاهای فرهنگی و پژوهشی و کتابخانه‌ای با حدود هشت هزار جلد کتاب نیز برای آن پیش‌بینی شده است. خود بارگاه نیز در آستانه افتتاح رسمی، در ۱۱ مهرماه امسال با شماره ۳۴۵۹۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تلاش کرده این مراسم را فراتر از یک افتتاح عمرانی تعریف کند. سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، پیش از برگزاری مراسم از حضور نخبگان، ادیبان، شاعران، سفرا و مهمانان خارجی در آیین گشایش خبر داده و اعلام کرده است که مسیر گردشگری عرفانی نیز در قالب طرحی با عنوان «ایران، آغاز هر داستان» دنبال خواهد شد. در روزهای منتهی به افتتاح نیز خوی شاهد مجموعه‌ای از برنامه‌های فرهنگی و هنری با محوریت شمس و مولانا بود. این برنامه‌ها از هفتم مهرماه آغاز شدند و به‌عنوان مقدمه‌ای برای آیین گشایش بارگاه برگزار شدند. همزمان تبلیغات و معرفی این رویداد در تهران نیز دنبال شد و پوستر مراسم در شماری از ایستگاه‌های مترو و فضاهای فرودگاه مهرآباد به نمایش درآمد. استاندار آذربایجان غربی افتتاح بارگاه شمس را فراتر از یک دستاورد عمرانی و نقطه‌ای مهم در دیپلماسی فرهنگی استان توصیف کرده است. ایده ایجاد پیوند فرهنگی میان خوی و قونیه و شکل‌گیری مسیری که تبریز، ارومیه و خوی را به قونیه متصل کند نیز از جمله طرح‌هایی است که در همین چارچوب مطرح شده است. اکنون با گشایش بارگاه شمس، مرحله تازه‌ای برای این مجموعه آغاز شده است؛ مرحله‌ای که موفقیت آن نه فقط به ساخت بنا، بلکه به نحوه اداره، استمرار فعالیت‌های پژوهشی و فرهنگی، جذب گردشگر و تبدیل خوی به مقصدی پایدار برای علاقه‌مندان شمس، مولانا و ادبیات و عرفان ایرانی بستگی خواهد داشت. در این برنامه، به‌صورت نمادین آیین سماع اجرا شد و دیدار شمس و مولانا نیز با حرکات موزون بازسازی شد. پس از آن، مراسم سماع ادامه پیدا کرد. یکی از ویژگی‌های این برنامه، حضور نوازندگان زن روی صحنه بود که بدون محدودیت، به اجرای سازهای کوبه‌ای و پرکاشن پرداختند.