عصر ایران؛ مهرداد خدیر – « در اسلام، عدالت اجتماعی نداریم، قریحه استخدام داریم. طباطبایی هم در المیزان میگوید در اسلام استخدام داریم. یعنی انسانها میتوانند از هم دیگر استفاده کنند.» اینها سخنان تازۀ موسی غنینژاد است که از دکتر شریعتی و دکتر سروش انتقاد میکند و آنها را اسلامشناس نمیداند ولی خود او تازگیها اسلاماسلام میکند! اسلام اسلام کردن او دو دلیل دارد. نخست این که همانگونه که یکی از همفکران و مروج افکار او گفته بود بیشتر هوادار اسلام آیتالله شریعتمداریاند تا اسلام آیتالله خمینی و دوم این که چون از واکنش تندروها به موضع او دربارۀ برخی شعارهای تجمعات شبانه ترسیده سعی میکند چهرۀ محافطه کارتری از خود نشان دهد. این که در اسلام عدالت اجتماعی نداریم و استخدام داریم البته حرف تازهای نیست. اتفاقا شورای نگهبان هم در دهه ۶۰ به استناد همین اصل استخدام قانون کار را رد کرد چرا که مرحوم صافی گلپایگانی که داماد آقای گپایگانی با اسلام از نوع مورد علاقه آقای غنی نژاد بود مانند احمد توکلی وزیر کار دولت اول مهندس موسوی که با او اختلاف پیدا کرد معتقد بود ما در اسلام کارگر و کارفرما نداریم، بلکه اجیر و موجر داریم و اجرت هم از همین میآید. یکی دیگری را اجیر میکند و میشود موجر و به دیگری اجرت میپردازد و اگر هم کارگر و کارفرما را شکل مدرن شده اجیر و موجر بدانیم ضلع سوم به نام دولت نداریم که بیاید دخالت کند و حداقل دستمزد و حداقل سن قانونی را تعیین کند. امام خمینی هم میدانست در شرع دخالت دولت در رابطه کارگر و کارفرما یا اجیر و موجر نداریم ولی اقتضای حکومتداری چه می شد؟ آیا اجازه دهد کودکان هم استخدام شوند و کارگران بیقاعده اخراج شوند؟ آنگاه آن سخن ایشان چه میشد که ابتدای جمهوری اسلامی و در نخستین روز کارگر در سال ۵۸ در رد مدعای کمونیستها در گرایش اسلام به سرمایهداری و نادیدهانگاری حقوق کارگران گفته بود: خدای تبارک و تعالی هم کارگر است. از این رو این ایده را درانداخت که اگر دو سوم مجلس تأیید کنند نیاز به تأیید شورای نگهبان نیست. ولی این شیوه را فقیهان سنتی نپسندیدند و آیت الله صافی هم به قم برگشت و ظاهرا آیتالله گلپایگانی خواسته بود از دبیری شورای نگهبان کناره گیرد. امام اما نمیخواست انگ غیر شرعی بر مصوبات مجلس و دولت بنشیند و بعد از آن ایدۀ «مصلحت» را درانداخت و شورای تشخیص مصلحت تشکیل شد که به طول و تفصیل سالهای بعد نبود و اولین قانونی که تصویب کردند همین قانون کار بود چون از شرع همان اجیر و موجر و استخدام درمیآمد که غنی نژاد ذیل عنوان استخدام میگوید و خدا رحم کرد به استثمار نرسید. از ایشان میتوان پرسید بردهداری چه؟ چون بردهداری در اسلام لغو نشده و محصول دنیای مدرن است بردهداری را تجویز میکنند یا نه؟ نمیشود که در بحث عدالت اجتماعی (و نه اصل عدالت) چون در اسلام سنتی ریشه ندارد مدافع آن باشیم ولی به بردهداری که میرسیم مخالفت کنیم. موسی غنینژاد به هر که مخالف سرمایهداری گَل و گشاد مورد نظر اوست انگ میزند که اسلام را درست نفهیمده ولی معتقد است دکتر سروش و دکتر شریعتی نباید دربارۀ اسلام سخن میگفتند. کسی نمیداند موسی خان قصۀ ما از کی ناگهان مجتهد شده و به علامه طباطبایی استناد میکند. احتمالا چشم او بعد از سخنی که دربارۀ تجمعات شبانه و ادعای برخی شعار های غیر عاقلانه گفته ترسیده چون ذانا آدم متهوری هم نیست و علت انتخاب شریعتی و سروش به عنوان سیبل حملات هم این بود که با او کاری نداشته باشند! در پاسخ به ادعاهای موسی غنینژاد نه به فقیهان مورد نظر او که به آنچه داون عجم اوغلو برنده جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۳ در تازه ترین کتاب خود ( چه اتفاقی برای لیبرال دموکراسی افتاد) میتوان اشاره کرد. او به صراحت می گوید: "بدون سیاست روشنی در قبال طبقۀ کارگر لیبرال دموکراسی شانس زیادی برای بقا ندارد". آن وقت جناب غنینژاد طرفدار اقتصاد آزاد از نوع بی در و پیکر آن شده و به هر که از عدالت اجتماعی بگوید خرده میگیرد در اسلام نداریم. در اسلام لغو بردهداری هم نداریم. برگردیم به بردهداری؟ حق رأی زنان را هم مرحوم مدرس به رسمیت نمی شناخت ولی حالا نه تنها زنان انتخاب میکنند که انتخاب هم میشوند و چه بسا رأی یک زن نماینده در ماندن یا رفتن وزیر نقش داشته باشد. با اینها چه کنیم؟ سخنان راستگرایانه امثال غنی نژاد را با مواضع عجم اوغلو مقایسه کنید که به صراحت میگوید: بعد از دو جنگ ویرانگر این سوسیال دموکراسی بود که جهان را نجات داد. چرا به او فحش نمیدهد؟ چون برنده نوبل اقتصاد ۲۰۲۴ است و آقای اقتصاددان ترجیح می دهد سراغ دو غیر اقتصاددان برود که یکی هم قریب ۵۰ سال است در این جهان نیست. به جای اتلاف وقت در مرور سخنان موسی غنینژاد بهتر است در دیدگاههای دارون عجم اوغلو تأمل کنیم که گذشته را نبش قبر نمیکند و به آثار هوش مصنوعی در آینده توجه دارد. او میگوید: سیاستها باید در جهت تقویت نهادهایی همراستا شوند که از نیروی کار حمایت میکنند. از رفتار مالیاتی نامتقارن با سرمایه تا انحصار زدایی در بخش فناوری تا حمایت و سرمایهگذاری در هوش مصنوعی کارگر محور. به عمد از دارون عجم اوغلو نقل میکنم چون اولا اقتصاددان است و جامعهشناس و فیلسوف نیست ثانیا برنده نوبل اقتصاد شده همین دو سال پیش و جایزه ای را برده را که تابع قواعد مارکسیستی نیست ثانیا به عنوان سوسیالیست شهره نیست بلکه سوسیال دموکرات است و چهارم این که ترک است و غنینژاد قاعدتا موضعی علیه او ندارد. این که اقتصاددان طرفدار اقتصاد آزاد ما پشت شعارهای ارتجاعی پنهان شده نشان میدهد راست گرایی او شکل منحطی پیدا کرده است. اگر میخواهد در نقد شریعتی و سروش خود را پشت فقیهان پنهان کند میتواند به آرای مصباح یزدی و فتوای شبه تکفیر یکی از مراجع علیه دکتر شریعتی هم استناد کند. حق با سهراب سپهری بود که در نامهای از نیویورک به احمدرضا احمدی نوشت: ایران مادرهای خوب دارد و روشنفکرهای بد. غذاهای خوشمزه و دشتهای دلپذیر . چند تا مثل دارون عجم اوغلو داریم؟ به جای او یکی مثل غنینژاد را داریم که جرأت ندارد یک کلمه دربارۀ تراستیها و امنای نفتی و دخالت نهادهای بیرون از دولت در خرید و فروش نفت بگوید یا دربارۀ نقش بابک زنجانی و تطور و دگردیسی او از یک شهروند عادی به سرمایهدار و از یک اعدامی به کارآفرین بگوید یا دربارۀ نقش خود در تأسیس بانکهای خصوصی که منشأ بسیاری مفاسد بعدی شدهاند توضیح دهد و در ارتجاعیترین مواضع می گوید در اسلام عدالت اجتماعی نداریم، استخدام داریم. چرا راست و پوست کنده نمیگوید برده داری و اجیر و موجر هم داریم؟
آقای غنینژاد! اجیر و موجر و بردهداری چه، اینها را هم ترویج میکنید؟
عصر ایران؛ مهرداد خدیر - « در اسلام، عدالت اجتماعی نداریم، قریحه استخدام داریم. طباطبایی هم در المیزان میگوید در اسلام استخدام داریم. یعنی انسانها میتوانند از هم دیگر استفاده کنند.» اینها سخنان تازه موسی غنینژاد است که از دکتر شریعتی و…
wetosadmin
6 دقیقه مطالعه
کد خبر: 31,212
نویسنده
wetosadmin
ادامه این پرونده