جنگ ایران نشان داد پایگاه‌های آمریکایی تا چه اندازه آسیب‌پذیر هستند/ پنتاگون باید در شیوه استقرار نیروها و تجهیزات خود، بازنگری اساسی کند/ یکی از راه‌های کاهش خطرات علیه پایگاه‌ها، کمتر کردن تعداد آن‌ها است؛ ادغام و تجمیع پایگاه‌ها باعث می‌شود تعداد کمتری از نیروها در معرض تیررس دشمن قرار بگیرند

نیویورک‌تایمز نوشت: یک ماه پیش از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، جنگ خود علیه ایران را آغاز کند، گروه‌های ساختمانی عملیات بازسازی چند میلیون دلاری خوابگاه ملوانان آمریکایی در پایگاه ایالات متحده در بحرین را آغاز کردند؛ پایگاهی که مقر منطقه‌ای نیروی دریایی آمریکا محسوب می‌شود. این پروژه که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از آن حمایت کرده بود، تازه‌ترین مورد از سرمایه‌گذاری‌های آمریکا در این مجموعه گسترده بود؛ مجموعه‌ای که دهه‌هاست به نیروهای آمریکایی امکان نمایش و اعمال قدرت در سراسر خاورمیانه را داده است. به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: اما در نخستین ساعات آغاز درگیری با ایران، آینده این خوابگاه‌ها و در واقع کل این تأسیسات زیر سؤال رفت. در ۲۸ فوریه، موشک‌های ایرانی و پهپادهای تهاجمی یک‌طرفه، انبارهای مواد غذایی و سوخت و تأسیسات تعمیر کشتی‌ها در این پایگاه را هدف قرار دادند. مراکز فرماندهی پیشرفته و مجهز به فناوری‌های پیشرفته منهدم شدند. محل‌های اسکان عملاً غیرقابل سکونت اعلام شدند. هیچ موردی از کشته‌شدن افراد گزارش نشد، اما حدود ۱٬۵۰۰ نفر از نیروهای نظامی و اعضای خانواده‌هایشان تخلیه شدند و خودروها، حیوانات خانگی و وسایل شخصی خود را پشت سر گذاشتند. نزدیک به هفت ماه بعد، این پایگاه که ارتش آمریکا زمانی آن را «شلوغ‌ترین ۱۵۲ هکتار جهان» می‌نامید، همچنان عملاً برای افراد غیرضروری ممنوع است. دریاسالار داریل کادل، رئیس عملیات نیروی دریایی آمریکا، در جریان یک نشست عمومی جهانی که ۳۱ اوت از فورت مید در مریلند برگزار شد، خطاب به یکی از ملوانان آواره‌شده گفت: «به این زودی‌ها به آنجا برنمی‌گردیم. فقط می‌خواهم کاملاً صادق باشم.» این وضعیت فقط به بحرین محدود نمی‌شود. پایگاه‌های آمریکا در کویت، قطر، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، عراق، عمان و اردن نیز در حملات پهپادی و موشکی ایران آسیب دیده‌اند. دست‌کم ۱۸ نظامی آمریکایی کشته و حدود ۸۰۰ نفر دیگر زخمی شده‌اند؛ هزاران نیرو و اعضای خانواده‌های آنان که معمولاً در منطقه مستقر بودند، به نقاط دیگری منتقل شده‌اند. گزارش بازرس کل وزارت دفاع آمریکا در هفته گذشته از نابودی یا از دست رفتن نزدیک به ۶۰ فروند هواپیما و تجهیزات دیگر خبر داد که در مجموع حدود ۳.۷ میلیارد دلار خسارت به بار آورده است. صدها ساختمان نیز آسیب دیده‌اند. خونریزی و ویرانی‌های به‌وجودآمده که می‌تواند پیش‌درآمدی از جنگ‌های آینده آمریکا باشد، نشان می‌دهد که اصلاحی که مدت‌ها به تعویق افتاده، ضروری است: پنتاگون باید در شیوه استقرار نیروها و تجهیزات خود در شرایط گسترش استفاده دشمنان آمریکا از پهپادهای ارزان‌قیمت و موشک‌های دقیق، بازنگری اساسی کند. ایالات متحده برای انتقال سریع نیروهای تازه‌نفس، تسلیحات و تجهیزات به نقاط مختلف جهان، به شبکه گسترده پایگاه‌های خارجی خود به‌عنوان مراکز لجستیکی متکی است. این شبکه از زمان جنگ جهانی دوم یک مزیت برای آمریکا بوده، اما اکنون در عصر پهپادها، بیش از پیش به یک نقطه ضعف تبدیل شده است. دیوید اچ. پترائوس، ژنرال بازنشسته‌ای که فرماندهی نیروهای آمریکا در خاورمیانه را بر عهده داشته و رئیس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) بوده است، گفت: «این وضعیت مستلزم بازنگری کامل است؛ نه فقط در راهبرد استقرار پایگاه‌ها و مقرهای فرماندهی پیشرو، بلکه در اینکه در آینده چگونه قرار است عملیات انجام دهیم.» پایگاه‌های آمریکا و ناوهای هواپیمابر این کشور در منطقه، مدت‌ها از نظر نیروهای مستقر در آنها مکان‌هایی نسبتاً امن تلقی می‌شدند. درست است که پایگاه‌ها و ناوهای جنگی گاه هدف آتش توپخانه و راکت گروه‌های مسلح قرار می‌گرفتند، اما این حملات عمدتاً پراکنده، کم‌اثر و به‌راحتی قابل دفع بودند. بسیاری از این حملات در عراق توسط گروه‌های شبه‌نظامی در خاورمیانه انجام می‌شد‌. امروز واشنگتن و تهران مستقیماً درگیر جنگ هستند. بیش از شش ماه نبرد نشان داده است که سامانه‌های پدافند هوایی مدرن، هرقدر هم گسترده باشند، نمی‌توانند پایگاه‌ها را به‌طور کامل در برابر موج حملات پهپادی و موشکی محافظت کنند. آسیب‌ها همین حالا نیز بر توانایی آمریکا برای ادامه جنگ تأثیر گذاشته‌اند. خسارت شدید به پایگاه بحرین، برای نمونه، مجموعه‌ای از مشکلات زنجیره‌ای برای نیروی دریایی آمریکا ایجاد کرده است. بدون دسترسی به این مرکز، کشتی‌های جنگی فعال در نزدیکی تنگه هرمز دیگر دسترسی منظم به سوخت، مواد غذایی و سایر کالاها ندارند. در عوض، ملوانان مجبور شده‌اند برای تأمین مجدد تجهیزات به پایگاه دیگو گارسیا، جزیره‌ای کوچک در فاصله ۲۲۰۰ مایلی از دریای عمان، متکی باشند؛ سفرهایی برای تأمین مجدد که اکنون دو هفته طول می‌کشند، در حالی که پیش‌تر یک هفته زمان می‌بردند. ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» بیش از ۲۵۰ روز را در دریا سپری کرد و در این مدت، به جز توقف‌های کوتاه در گوام و عمان، هیچ بار به بندر نرفت. این مأموریت طولانی‌مدت باعث شد موضوع کمبود مواد غذایی و وخامت وضعیت روحی ملوانان به تیتر رسانه‌های ملی آمریکا تبدیل شود. فرماندهی مرکزی آمریکا از آن زمان دستور داده است این ناو به کشور بازگردد؛ سفری ۱۳ هزار مایلی که انتظار می‌رود طی چند هفته آینده در سن‌دیگو به پایان برسد. با توجه به سرعت تغییرات در ارتش‌های جهان، ایالات متحده باید این واقعیت را بپذیرد که بیشتر ــ اگر نگوییم همه ــ از حدود ۷۵۰ پایگاه، بندر و فرودگاه نظامی این کشور در ۸۰ کشور، اکنون به‌طور فزاینده‌ای در برابر حملات هوایی آسیب‌پذیر شده‌اند. روسیه، چین و حتی کره شمالی اکنون می‌توانند طیف گسترده‌تری از موشک‌های قدرتمندتر و پیشرفته‌تر را علیه تأسیسات آمریکا در مناطق مربوط به خود شلیک کنند. یکی از راه‌های کاهش این خطر، کوچک‌کردن شبکه پایگاه‌هاست. آمریکا تقریباً سه برابر تعداد سفارتخانه‌ها، کنسولگری‌ها و هیئت‌های دیپلماتیک خود، پایگاه خارجی دارد و تعداد پایگاه‌های خارجی آن تقریباً دو برابر مجموع پایگاه‌های خارجی همه کشورهای دیگر جهان است. اداره این تأسیسات سالانه ده‌ها میلیارد دلار هزینه دارد. ادغام و تجمیع پایگاه‌ها باعث می‌شود تعداد کمتری از نیروها در معرض تیررس دشمن قرار گیرند و همزمان هزینه‌ای که مالیات‌دهندگان پرداخت می‌کنند نیز کاهش یابد. بن هاجز، سپهبد بازنشسته‌ای که زمانی فرمانده تمامی نیروهای ارتش آمریکا در اروپا بود، گفت پایگاه‌ها باید ایجاد پدافندهای فعال بیشتری را با استفاده از رهگیرهای ارزان‌تر آغاز کنند. آنها همچنین به پدافندهای غیرفعال مستحکم‌تری نیاز خواهند داشت؛ از جمله قرار دادن تجهیزات در زیر زمین و مقاوم‌سازی سازه‌ها در برابر حملات پهپادهای یک‌طرفه، مشابه حملاتی که زیرساخت‌های حیاتی روسیه در اوکراین و همچنین اهدافی در سراسر خاورمیانه را در جریان جنگ با ایران به‌شدت تخریب کرده‌اند. او گفت: «سال‌ها پیش هرگز تصور یا تخیل چنین چیزی را نداشتم که هزاران مورد از این‌ها به‌طور همزمان حمله کنند. ما باید برای بدتر شدن این تهدید آماده شویم.» البته همه چیز را نمی‌توان در آشیانه‌های مستحکم یا پناهگاه‌های زیرزمینی جای داد. گلن ون‌هرک، ژنرال بازنشسته نیروی هوایی آمریکا که فرماندهی فرماندهی شمالی ایالات متحده را بر عهده داشته است، گفت ارتش آمریکا باید هواپیماهای جنگی، هواپیماهای سوخت‌رسان و تجهیزات دیگر را به‌صورت تصادفی و متناوب وارد پایگاه‌های منطقه و از آنها خارج کند؛ به‌گونه‌ای که این تجهیزات در مواقع اضطراری در دسترس باشند، اما در عین حال در معرض حملات هوایی قرار نگیرند. او گفت پنتاگون باید به ترفندهای گذشته نیز رجوع کند؛ از جمله نسخه‌های مدرن طعمه‌های سبک و بادی که نیروهای متفقین در جنگ جهانی دوم استفاده می‌کردند. در آن دوران، آمریکا هواپیماها، تانک‌ها و تجهیزات دیگرِ ساختگی را در باندهای پروازی و پادگان‌ها قرار می‌داد تا اطلاعات دشمن را گمراه کند و آتش حملات را از تجهیزات واقعی دور نگه دارد. ژنرال ون‌هرک گفت: «فریب، برای مثال با استفاده از طعمه‌ها، منابع دشمن را برای شناسایی، ردیابی و ارزیابی توانمندی و نیت ما مصرف می‌کند. فریب همچنین باعث می‌شود نیروها بزرگ‌تر و دارای ظرفیت بیشتری به نظر برسند و هزینه زیادی هم ندارد.» ممکن است چنین اقداماتی شبیه نمایش یا ترفند به نظر برسند، اما آمریکا دیگر نمی‌تواند صرفاً به ادامه همان شیوه‌های گذشته اکتفا کند. جنگ در ایران روشن کرده است که ارتش آمریکا در یک نقطه عطف قرار دارد. مذاکره برای دستیابی به توافق‌های مربوط به استفاده از پایگاه‌ها سال‌ها زمان می‌برد و ساخت آنها نیز در طول زمان میلیاردها دلار هزینه دارد. کنار گذاشتن این شبکه گزینه‌ای نیست. اما صرفاً بازگشت به همان الگوی استقرار پایگاه‌ها پس از فروکش کردن جنگ نیز قابل دوام نیست و کنگره نباید با تأمین بودجه برای ادامه وضع موجود، آن را بپذیرد. آمریکا باید در نحوه دفاع از این تأسیسات در برابر تهدیدهای جدید و همچنین در تصمیم‌گیری‌های گسترده‌تر خود برای ورود به جنگ، هوشمندانه‌تر عمل کند. انجام چنین اقداماتی بدون بررسی‌ها و ملاحظات ضروری، به معنای پذیرفتن ریسک غیرضروری برای منابع مالی و جان نیروهای نظامی آمریکاست.