پیشنهاد مذاکره مستقیم ونس به محسن رضایی

فرارو- با افزایش خطر بروز درگیری مجدد با ایران، جی‌دی ونس، پیامی برای یکی از مقامات ارشد ایران فرستاده و در آن اعلام کرده است که آمادگی دارد شخصاً با او دیدار کند تا درباره دستیابی به یک راه‌حل مذاکره‌شده برای پایان دادن به جنگ گفتگو کند. به گزارش فرارو به نقل از واشنگتن‌پست، ونس هفته گذشته نامه‌ای برای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ارسال کرد. یک مقام آمریکایی درباره این نامه گفت: این نامه بر تأکید مجدد بر اولویت منافع ملی – چه برای آمریکا و چه برای ایران – در جریان مذاکرات» تمرکز داشته است. ونس ادعا کرد که منافع محوری ایالات متحده اطمینان یافتن از این است که ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند. به ادعای این مقام، معاون رئیس‌جمهور منافع ایران را شامل «بازسازی اقتصادی که بر اثر جنگ و تحریم‌ها آسیب دیده است» و همچنین «حفظ حاکمیت ملی» این کشور توصیف کرد. این مقام افزود که ونس همچنین بر «ضرورت معرفی نمایندگانی از سوی ایران که دارای اختیار لازم برای گفتگو پیرامون مسائل هسته‌ای باشند» تأکید کرده است. اقدام ونس نشان‌دهنده ارزیابی دولت ترامپ است مبنی بر اینکه رضایی، نقطه تماس کلیدی در تهران و تنها فردی است که می‌تواند برای دستیابی به توافقی جهت توقف برنامه هسته‌ای، اجماع ایجاد کند. مقامات اطلاعاتی ایالات متحده مدعی هستند که محسن رضایی با رهبر انقلاب، در ارتباط مداوم است و در چند روز اخیر – یعنی پس از دریافت نامه ونس – با یکدیگر گفتگو داشته‌اند. این مقام آمریکایی اظهار داشت که در صورت برگزاری دیدار، استانبول یا دوحه (قطر) محتمل‌ترین مکان‌ها برای آن خواهند بود. کاخ سفید معتقد است که فرصت دستیابی به یک توافق – بدون بازگشت به جنگ – ممکن است به‌سرعت در حال از دست رفتن باشد. بنیامین نتانیاهو مدعی تغییر حاکمیت در ایران است و آن را تنها راه از بین بردن همیشگی این تهدید می‌داند. دونالد ترامپ مدعی شده است که می‌خواهد در ایران کار را تمام کند و پنتاگون نیز در حال اعزام نیروهای بیشتر به منطقه است. با این حال، به نظر می‌رسد ترامپ و ونس، توافقی مسالمت‌آمیز را به از سرگیری درگیری‌ها ترجیح می‌دهند. ونس هدایت دیپلماسی دولت در قبال ایران را بر عهده داشته است. در ماه آوریل، او به اسلام‌آباد سفر کرد تا با محمدباقر قالیباف دیدار کند. ونس در این دیدار پیشنهاد داد که در ازای دستیابی به یک توافق هسته‌ای الزام‌آور، تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده لغو شود و از طریق تعامل اقتصادی، آنچه تیم ترامپ «پل طلایی» می‌نامید، ایجاد گردد. گفته می‌شود که پس از نشست اسلام‌آباد، نهادهای اطلاعاتی آمریکا به این نتیجه رسیده‌اند که دبیر شواری عالی امنیت ملی مهره‌ی محوری در درون نظام است. قطر در این مناقشه نقش میانجی اصلی را ایفا کرده و نمایندگان آن به‌طور مرتب با ایران در تماس بوده‌اند. مقامات آمریکاییِ نزدیک به مذاکرات مدعی هستند که مناقشه با ایران به نقطه عطفی نزدیک شده است و آن‌ها می‌خواهند به تهران این پیام را برسانند که تلاش‌های دیپلماتیک «ونس» جدی است. این تلاشی ارزشمند است. این ابتکار عمل در قبال ایران، نشان‌دهنده نقش پررنگ‌تر «ونس» در سیاست خارجی است؛ و فرصتی است تا او تردیدهای خود را نسبت به جنگی که از حمایت عمومی برخوردار نیست، برجسته سازد. همچنین شایان توجه است که این طرح صلح در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای مطرح می‌شود؛ انتخاباتی که انتظار می‌رود حزب جمهوری‌خواه در آن متحمل شکستی سنگین شود. با این حال، این ابتکار – فارغ از هرگونه بهره‌برداری سیاسی که ممکن است برای کاخ سفید داشته باشد – جایگزینی مناسب برای دور دیگری از جنگ است.