متا به دنبال ساخت اینترنتی با سرعت پتابیتی؛ پروژه Petal مرزهای انتقال داده را جابه‌جا می‌کند

زومیت: کابل فیبر نوری تازه‌ای به طول ۷٬۰۰۰ کیلومتر در بستر اقیانوس اطلس کشیده می‌شود تا آمریکا و فرانسه را با سرعتی تا یک میلیون گیگابیت‌برثانیه (Gbps) به هم وصل کند. چنین ظرفیتی یعنی جابه‌جایی حدود ۱۲۵ ترابایت داده در هر ثانیه، یا تقریبا ۲۵ هزار فیلم HD با حجم تقریبی ۵ گیگابایت. «پتال» نام این کابل است و متا، شرکت مادر فیسبوک و اینستاگرام، هزینه‌ی ساخت و بهره‌برداری از آن را بر عهده می‌گیرد. کابل قرار است در سال ۲۰۲۹ وارد مدار شود و نخستین کابلی باشد که ظرفیت پتابیتی را در مسافت‌های بین‌قاره‌ای ارائه می‌کند. نمایندگان متا در بیانیه‌ای اعلام کرده‌اند ظرفیت پتال دو برابر کابل‌های زیردریایی موجود با طول مشابه خواهد بود. به گفته‌ی آنان، چنین پهنای باندی برای پخش هم‌زمان موسیقی توسط ۷۵ درصد جمعیت جهان کافی است. مهم‌ترین نوآوری پتال در ساختار فیبر آن پنهان است. بیانیه‌ی متا می‌گوید پتال نخستین سامانه‌ی تجاری کابل زیردریایی خواهد بود که از فناوری فیبر چندهسته‌ای بهره می‌گیرد. رشته‌های فیبر معمولی یک هسته دارند، اما هر رشته‌ی پتال دو هسته دارد و سیگنال‌های نوری در دو هسته در جهت‌های مخالف حرکت می‌کنند. یک رشته به‌تنهایی ظرفیتی را فراهم می‌کند که در حالت عادی دو فیبر تک‌هسته‌ای می‌خواست. ضخامت هر رشته تقریبا به اندازه‌ی یک تار موی انسان و برابر ۱۲۵ میکرومتر است. مهندسان متا توضیح داده‌اند پتال شامل ۲۴ جفت فیبر دو هسته‌ای خواهد بود. حاصل کار ۹۶ هسته‌ی فیبر جداگانه است و کابل می‌تواند داده‌ای معادل ۴۸ جفت فیبر معمولی را منتقل کند. طراحی و ساخت کلی پروژه با شرکت ژاپنی NEC خواهد بود و سومیتومو الکتریک (Sumitomo Electric) خود فیبر را تأمین می‌کند. ادواردو ماتئو، مدیر ارشد راهبرد بخش شبکه‌های زیردریایی NEC، گفت: «دستیابی به ظرفیت پتابیت‌برثانیه در یک سامانه‌ی زیردریایی فراقاره‌ای، نقطه‌ی عطفی فناورانه در تاریخ مخابرات جهانی به شمار می‌رود.» کابل‌های زیردریایی از حساس‌ترین لایه‌های زیرساخت اینترنت هستند. اتحادیه‌ی بین‌المللی مخابرات (ITU)، نهاد سازمان ملل برای فناوری‌های دیجیتال، سهم آن‌ها را از ترافیک اینترنت جهان حدود ۹۹ درصد اعلام کرده است. کشیدن هزاران کیلومتر کابل شیشه‌ای شکننده بر کف اقیانوس به‌خودی‌خود یک دستاورد مهندسی است. چالش بعدی هم کم‌اهمیت‌تر نیست. کابل باید پالس‌های ریز نور فروسرخ را که داده‌ها را حمل می‌کنند، در چنین فواصل عظیمی بدون افت عملکرد منتقل کند. معمولا تکرارکننده‌ها (Repeaters) این وظیفه را انجام می‌دهند. تکرارکننده‌ها تقویت‌کننده‌هایی هستند که در فاصله‌های منظم در طول کابل نصب می‌شوند و با لیزر سیگنال‌های نوری را تقویت می‌کنند. نمایندگان متا می‌گویند کابل زیردریایی‌ای به طول پتال معمولا به حدود ۱۰۰ تکرارکننده نیاز دارد. پتال تنها یکی از چند سرمایه‌گذاری متا در کابل‌های زیردریایی طی سال‌های اخیر است. پیش‌تر ماریا در سال ۲۰۱۸، آمیتی در ۲۰۲۳ و آنجانا در ۲۰۲۵ به فهرست پروژه‌های شرکت اضافه شدند. ماریا نخستین کابل فیبر فراآتلانتیکی متا بود و ظرفیتی برابر ۱۹۲ ترابیت‌برثانیه داشت. بر همین اساس، پتال بیش از پنج برابر آن ظرفیت عرضه خواهد کرد.