پیام نگران‌کننده خودروسازان به بازار

تیراژ سه خودروساز بزرگ کشور در شهریورماه نسبت به مردادماه رشد قابل‌توجه ۷۴.6درصدی را تجربه کرده است. به گزارش دنیای اقتصاد، بر اساس اطلاعات منتشرشده در سامانه کدال تولید محصولات سواری ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو در 6ماه نخست امسال به 280هزار و 277دستگاه رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۱درصد کاهش یافته است. در 6ماه نخست سال گذشته 406هزار و 218دستگاه خودرو تولید شد. افت تیراژ 6ماهه خودروسازی در شرایطی است که تشدید محدودیت‌های حمل‌ونقل زمینی و هوایی و همچنین تحریم سه خودروساز بزرگ کشور از سوی ایالات متحده در روز پنج‌شنبه، با هدف قرار دادن بخشی از زنجیره تامین، چشم‌انداز تولید در ماه‌های پیش ‌رو را با ریسک‌های تازه‌ای مواجه کرده است. بخشی از جهش شهریورماه را می‌توان ناشی از بازگشت تولید از سطح پایین مرداد دانست و نه لزوما افزایش پایدار ظرفیت تولید. تغییرات قیمتی و اصلاح قیمت محصولات خودروسازان در ماه‌های گذشته نیز می‌تواند در بهبود انگیزه تولید و افزایش عرضه موثر بوده باشد. در سمت عرضه مشکلات تامین قطعات و مواد اولیه همچنان یکی از عوامل محدودکننده تولید محسوب می‌شود. بخشی از زنجیره تامین خودروسازی به واردات وابسته است و هرگونه اختلال در نقل‌وانتقال کالا، تامین ارز، حمل‌ونقل و دسترسی به قطعات می‌تواند مستقیما بر برنامه تولید اثر بگذارد. در سمت تقاضا نیز وضعیت بازار چندان مساعد نیست. کاهش قدرت خرید خانوارها و افزایش فاصله قیمت خودرو با درآمد مصرف‌کنندگان، ظرفیت جذب بازار را محدود کرده است. از این منظر، افزایش تولید بدون تناسب با قدرت خرید و سازوکار عرضه، لزوما به معنای رونق پایدار تولید نیست. فاصله تیراژ فعلی با هدف‌گذاری وزارت صمت نیز قابل‌توجه است. اگر هدف تولید یک‌میلیون‌دستگاهی برای سال جاری را مبنا قرار دهیم، سه خودروساز بزرگ در 6ماه دوم باید ۷۱۹هزار و ۷۲۳ دستگاه دیگر تولید کنند؛ حتی اگر خودروسازان در ۶‌ماه دوم دقیقا به اندازه نیمه نخست تولید کنند مجموع تیراژ سالانه آنها به حدود ۵۶۰ هزار دستگاه خواهد رسید. بررسی گزارش فعالیت ایران‌خودرو به‌عنوان بزرگ‌ترین خودروساز کشور در نیمه نخست امسال در مقایسه با مدت مشابه سال قبل از افت ۲۲.6درصدی تولید این خودروساز خبر می‌دهد. این گروه خودروسازی در حالی در ۶‌ماه نخست سال ۱۴۰۴، میزان تولید خود را به 264هزار و ۶۶۵ دستگاه رسانده بود که حالا در نیمه نخست سال جاری این رقم به 204هزار و 647دستگاه کاهش یافته است. تولید ماهانه این خودروساز با رشد 74درصدی مواجه شده است. جزئیات آمار تولید دومین خودروساز بزرگ کشور نیز نشان می‌دهد در حالی‌که این گروه خودروسازی در ۶‌ماه نخست سال قبل، 109هزار و 619دستگاه تولید کرده بود، از ابتدای امسال تا پایان شهریورماه 62هزار و 985دستگاه تولید کرده است. بنابراین حجم تولید سایپا با افت ۴۲.5درصدی مواجه شده است. تولید ماهانه این خودروساز هم با رشدی معادل ۶۲.5درصدی مواجه شده است. نگاهی به وضعیت تولید شرکت پارس‌خودرو نیز حکایت از افت تولید در ۶‌ماه نخست امسال و رشد تولید ماهانه دارد. این خودروساز در نیمه نخست سال گذشته، 31هزار و 934دستگاه تولید کرده بود؛ در ۶‌ماه امسال اما این رقم به 12هزار و 645دستگاه کاهش یافته است. در نتیجه، میزان تولید به میزان ۶۰.4درصد با کاهش همراه شده است. تولید ماهانه این گروه خودروساز هم با رشد 181درصدی همراه شده است.