ایران مسیر تجارت خود را به سمت دریای خزر تغییر می‌دهد

با توجه به ناآرامی در آب‌های جنوبی ایران، تهران به دنبال راه‌های جایگزین برای صادرات نفت و واردات کالا است. در این میان، دریای خزر در سواحل شمالی ایران به عنوان یکی از دروازه‌های ارتباطی این کشور با جهان خارج تلقی می‌شود. به گزارش فرارو به نقل از الجزیره، به نظر می‌رسد تلاش‌های اخیر در سازمان ملل برای پایان دادن به بن‌بست موجود میان ایران و ایالات متحده ناکام مانده است؛ چرا که دونالد ترامپ مدعی شد پیشنهاد تهران برای بازگشایی تنگه هرمز غیرقابل‌قبول است. در حالی که هیچ چشم‌انداز روشنی برای پایان دادن به جنگی که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه علیه ایران آغاز کردند وجود ندارد، تهران در حال ایجاد تغییراتی در روند صادرات نفت و واردات کالاهای اساسی است. با این حال، به گفته کارشناسان، تجارت دریایی از طریق دریای خزر با چالش‌های لجستیکی خاص خود همراه است. دریای خزر، بزرگ‌ترین پهنه آبی محصور در خشکی در جهان، میان کشورهای ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان مشترک است. در سال‌های اخیر، کشتیرانی در این دریا به دلیل کاهش سطح آب با چالش‌های فزاینده‌ای روبرو بوده است. به سوی شمال بخش عمده تجارت دریایی ایران از طریق بنادر جنوبی انجام می‌شده است، اما وضعیت موجود ممکن است مسیر تجارت تهران را به سمت دریای خزر و مرزهای زمینی را تغییر دهد. مسیر ریلی شرقی دریای خزر، ارتباطی را برای حمل‌ونقل محموله‌های ایران به ترکمنستان، قزاقستان و چین فراهم می‌کند. اما خطوط ریلی باری ایران به منطقه قفقاز جنوبی که در جریان نخستین جنگ قره‌باغ (بین سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۴) قطع شده بودند، همچنان مسدود هستند. موانع تجاری مقامات ایرانی جزئیاتی درباره اینکه چه کالاها و با چه حجمی به سمت شمال از جمله بنادر حاشیه دریای خزر مانند انزلی، امیرآباد و نوشهر هدایت شده‌اند، ارائه نکرده‌اند. با این حال، نشانه‌هایی از چنین تغییری، به‌ویژه در زمینه واردات کالاهای اساسی نظیر مواد غذایی، مشاهده شده است. سهم بنادر شمالی در حمل‌ونقل کالاهای اساسی از ۱۸ درصد در سال‌های پیش از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به ۳۰ درصد در حال حاضر افزایش یافته است. ایران در تلاش است تا بخش‌های ناتمام راه‌آهن رشت-آستارا را تکمیل کند؛ پروژه‌ای که از اهمیت راهبردی در همکاری با روسیه برخوردار است. تکمیل این پروژه، شاخه غربی «کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال-جنوب» را که از کشورهای ایران، جمهوری آذربایجان و روسیه می‌گذرد، کامل خواهد کرد.